Cili vend ka sistemin më të mirë të pensioneve në botë?
Autori: Gazeta inFokus
10:06 | 20 Tetor 2023
Një analizë e re, duke renditur 47 sisteme pensionesh në të gjithë botën, ka hedhur dritë mbi ndikimin në rritje të Inteligjencës Artificiale në sistemet e pensioneve.
Holanda është në krye kur bëhet fjalë për krahasimin e sistemeve të pensioneve në mbarë botën, sipas raportit global të pensioneve të Institutit Mercer CFA, shkruan Euronews.
Renditja shqyrtoi më shumë se 50 tregues dhe krahasoi 47 sisteme të të ardhurave të daljes në pension, duke mbuluar 64% të popullsisë së botës.
Matjet më të rëndësishme ishin niveli i përfitimeve të pensioneve të sektorit privat dhe publik, qëndrueshmëria e sistemit për dekada të tëra në të ardhmen dhe cilësia e qeverisjes së tij.
Islanda doli e dyta, duke rënë nga vendi i parë i vitit të kaluar, dhe Danimarka doli e treta në indeksin e vitit 2023.
Shumica e vendeve evropiane të përfshira në raport dolën me notë të mirë.
Sipas raportit, nevojiten vetëm disa përmirësime në Finlandë, Norvegji, Suedi, MB, Zvicër, Irlandë, Belgjikë, Portugali dhe Gjermani.
Nga ana tjetër, Franca, Spanja, Italia, Polonia, Austria dhe Kroacia, së bashku me SHBA-në, kanë rreziqe dhe/ose mangësi të mëdha që duhet të adresohen, thuhet në raport.
Në fund të renditjes janë India, Filipinet dhe Argjentina.
Së bashku me Turqinë dhe Tajlandën, ata ndajnë renditjen më të keqe, notën D, duke sinjalizuar se pa përmirësime, efikasiteti dhe qëndrueshmëria e sistemit të pensioneve në këto vende janë në dyshim.
Rreziqet në sistem
Raporti pranon se “sistemet e të ardhurave të pensionit në mbarë botën janë nën presion si kurrë më parë”, për shkak të inflacionit aktual të vazhdueshëm, rritjes së normave të interesit dhe pasigurisë gjeopolitike, e cila në mënyrë të pashmangshme ndikon në kthimet e investimeve.
“Mosha mesatare e popullsisë në mbarë botën vazhdon të rritet në shumë tregje,…”, ka thënë Margaret Franklin, presidente dhe CEO në Institutin CFA.
“Inflacioni dhe rritja e normave të interesit kanë krijuar një dinamikë të re tregu që paraqet sfida të rëndësishme për planet e pensioneve”, shtoi ajo. “Këto janë vetëm disa nga sfidat gjithnjë e më komplekse me të cilat përballen fondet e pensioneve, të cilat ndikojnë në mënyra të rëndësishme te pensionistët”.
Raporti citon Perspektivën e fundit të Pensioneve të OECD-së nga viti 2022, e cila rekomandon që politikëbërësit në mbarë globin të bëjnë reformat e nevojshme, pavarësisht nga pasiguria aktuale financiare dhe ekonomike, për të shmangur rrezikimin e mirëqenies së pensionistëve aktualë dhe të ardhshëm.
Ndikimi i inteligjencës artificiale në sistemet e pensioneve
Inteligjenca artificiale duhet të përmirësojë performancën e pensioneve duke ulur kostot dhe duke theksuar rreziqet e ardhshme, thuhet në raport.
Përdorimet shtesë për AI mund të përfshijnë ndërtimin e portofoleve të personalizuara dhe identifikimin e anomalive të tregut, megjithëse AI nuk kishte gjasa të ishte në gjendje të parashikonte lëvizjet e tregut me saktësi, kështu që pasiguria do të mbetet, thuhet në raport.
Por analiza vjetore vuri në dukje gjithashtu rreziqet e modeleve të AI që gjenerojnë informacion të rremë kur përdoren në një kontekst të ri, dhe të sulmeve kibernetike kundër të dhënave të anëtarëve të pensioneve.

T� tjera
-
Grupi i Grave Deputete reagon për vrasjen e Arlinda Zekajt: Të hetohet çdo përgjegjësi institucionale për neglizhencë apo mosveprim
Grupi i Grave Deputete ka reaguar pas vrasjes së Arlinda Zekajt në Pejë, duke...
-
SKANDAL: Kadetët njoftohen se mund t’u dështojë ceremonia e diplomimit sepse shteti nuk ka uniforma për ta
Mungesa e uniformave vazhdon të jetë problem për institucionet e sigurisë në ...
-
Shpallet në kërkim i dyshuari për vras*jen e kunatës në Pejë
Policia e Kosovës ka shpallur në kërkim Albert Sylajn, i dyshuar për vrasjen ...
-
Ministria e Drejtësisë e kishte caktuar në pozitë të rëndësishme prokuroren – ndaj së cilës gruaja që u vra në Pejë kërkoi të mirren masa
Më 20 prill 2026, Qeveria Kurti kishte miratuar propozim-vendimin e Ministris...
-
Kushërira e Arlinda Zekajt: Ajo e kishte lajmëruar rastin, por nuk pati përkrahje nga institucionet
Vajza e axhës së Arlinda Zekajt, e cila u vra në Vitomiricë të Pejës, ka dekl...
-
Ligji për Specialen kthehet në Kuvend, Nagavci tregon nëse VV-ja do ta mbështesë PDK-në
Shefja e Grupit Parlamentar të Lëvizjes Vetëvendosje (VV), Arbërie Nagavci, k...
-
“Do të mbetesh gjithmonë në kujtimet tona”, kompania ku punonte Arlinda Zekaj me mesazh prekës pas vrasjes së saj
Kompania Zekaj Tours ka shprehur dhimbjen e thellë për vrasjen e Arlinda Zeka...
-
Thirret në raportim Kryeprokurorja e Pejës – së cilës viktima i shkroi letër tri ditë para vrasjes
Kryeprokuroria në Kosovë është vënë në lëvizje tek pas vrasjes së Arlinda Zek...
-
Musliu kërkon përgjegjësi për rastin në Pejë: Fjalët pa veprime konkrete nuk e shpëtojnë askënd
Deputetja e PDK-së, Ganimete Musliu, ka reaguar pas rastit tragjik në Vitomir...
-
Kuvendi sot mban seancë të jashtëzakonshme për vrasjen e gruas nga Peja
Kuvendi i Kosovës do të mbajë sot, në orën 15:00, një seancë të jashtëzakonsh...
-
Kronologjia e rastit të Arlinda Zekajt sipas Prokurorisë – Çfarë kishte ndodhur?
Prokuroria Themelore në Pejë ka dalë me një njoftim të detajuar lidhur me vep...
-
OJQ `QIKA` paralajmëron aksion simbolik para qeverisë
Qendra për Informim, Kritikë dhe Aksion – QIKA ka njoftuar se sot në orën 13:...

































