Pasiguria gjeopolitike dhe tensionet tregtare, Kanadaja dhe BE-ja krijojnë aleancë të re
Autori: Gazeta inFokus
22:12 | 30 October 2026
Kanadaja dhe Bashkimi Evropian kanë njoftuar krijimin e një aleance të re të quajtur “Aleanca për të Ardhmen” (Alliance for the Future), e cila synon të forcojë bashkëpunimin ekonomik, politik dhe të sigurisë mes palëve, në një kohë të rritjes së pasigurisë gjeopolitike dhe tensioneve tregtare, shkruan The Guardian.
Kryeministri kanadez, Mark Carney, dhe presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e prezantuan partneritetin të premten në Montreal, në përfundim të një samiti dyditor.
Carney tha se shoqëritë po përballen me sfida të reja, duke përmendur krizën klimatike, dobësimin e normave demokratike dhe përdorimin e tregtisë si instrument presioni politik.
Sipas dy liderëve, partneriteti mes Kanadasë dhe bllokut prej 27 shtetesh anëtare të BE-së mund të krijojë stabilitet dhe mundësi të reja, ndërsa aleanca do të jetë e hapur edhe për shtetet e tjera që ndajnë të njëjtat vlera.
Një nga vendimet konkrete të samitit ishte zotimi i Kanadasë për të kontribuar në kredinë prej 90 miliardë eurosh për mbështetjen e Ukrainës.
Palët paralajmëruan gjithashtu diskutime për krijimin e një tregu më të integruar, lehtësimin e kufizimeve tregtare dhe të udhëtimit, si dhe zgjerimin e mundësive arsimore.
Një tjetër fushë e rëndësishme e bashkëpunimit do të jetë teknologjia. Brukseli dhe Otava njoftuan një marrëveshje që do t’i mundësojë Kanadasë qasje në rrjetin evropian të superkompjuterëve, të cilët përdoren për trajnimin e modeleve të inteligjencës artificiale.
Carney përmendi gjithashtu bashkimin e kompanisë kanadeze të inteligjencës artificiale Cohere me kompaninë gjermane Aleph Alpha, si një hap drejt zvogëlimit të varësisë nga gjigantët amerikanë të teknologjisë. Qeveria kanadeze ka paralajmëruar një investim në Cohere në vlerë deri në 1.6 miliardë dollarë kanadezë.
Kryeministri kanadez ka ngritur vazhdimisht shqetësime për varësinë e vendit të tij nga kompanitë amerikane, veçanërisht në sektorin e mbrojtjes, duke argumentuar se teknologjitë e rëndësishme nuk duhet të varen nga vendimet e kompanive apo aktorëve politikë që mund të kenë interesa të kundërta.
Në këtë kontekst, liderët diskutuan edhe mundësinë që Kanadaja të marrë statusin e anëtarësimit të asociuar në Bashkimin Evropian. Von der Leyen tha se kjo do të ishte një formë e re bashkëpunimi, ndërsa theksoi se partneriteti nuk synon të jetë kundër ndonjë pale tjetër, por të forcojë kapacitetet e përbashkëta.
Megjithatë, detajet e këtij statusi pritet të diskutohen më tej në samitin e vitit 2027, pasi ideja ka hasur në rezerva nga disa shtete anëtare të BE-së.
Presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa, e cilësoi Kanadanë si “vendin më evropian ndër vendet jo-evropiane”, duke iu referuar vlerave dhe interesave të përbashkëta mes dy palëve.
Samiti është shoqëruar edhe me tensione të brendshme në Kanada. Kryeministri i Kebekut, Paul St-Pierre Plamondon, i cili përfaqëson partinë separatiste Parti Québécois, bojkotoi takimin, pasi qeveria federale nuk e lejoi të mbante një fjalim publik gjatë samitit.
Ai kritikoi Otavën për mënyrën e përfaqësimit të interesave të Kebekut, duke pretenduar se provinca po margjinalizohet në diskutimet për marrëdhëniet ndërkombëtare të Kanadasë.


T� tjera
-
Parashikimi i motit për të shtunën
Të shtunën parashikohet mot i vranët dhe herë pas here me reshje lokale shiu,...
-
Ndalohen punimet në një objekt ndërtimi në Prizren, Inspektorati gjen parregullsi
Punimet në një objekt ndërtimi në Prizren janë ndaluar përkohësisht, pasi Ins...
-
Çeku zhvillon takime me prindër në Pejë dhe Gjakovë për Strategjinë e Arsimit
Ministri i Arsimit dhe Shkencës, Hajrulla Çeku, ka zhvilluar takime me prindë...
-
Protesta e së shtunës në Tiranë, Ambasada e SHBA thirrje qytetarëve të saj: Shmangni zonat pranë institucioneve qeveritare
Ambasada e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Tiranë u ka bërë thirrje qyte...
-
KFOR-i dhe ambasadori italian diskutojnë koordinimin dhe sigurinë në Kosovë
Komandanti i KFOR-it, gjeneralmajor Roberto Vergori, është takuar me ambasado...
-
Dokument| Rina Dragidella, mbesa e Xhelal Sveçlës emërohet kundërligjshëm diplomate në Washington
Rina Dragidella, mbesa e ministrit të Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, ësh...
-
Inspektorati Mjedisor ndërhyn në lagjen “Kodrina” në Prishtinë, urdhërohet pastrimi i mbeturinave ilegale
Inspektorati Mjedisor ka ndërmarrë veprime në lagjen “Kodrina” në Prishtinë, ...
-
Pas fitores së “Listës së Studentëve”, dyshohet se po shkatërrohen dokumente të institucioneve paralele edhe në Kosovë
Kush është kompetent që të reagojë nëse shkatërrohet dokumentacioni në instit...
-
AUV tërheq nga tregu mishin e ngrirë të pulës nga Brazili, konstaton bakterin Salmonella
Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë ka ndaluar përkohësisht shitjen dhe ka u...
-
SHBA-ja konfirmon mbështetjen për misionin e KFOR-it në Kosovë
E Ngarkuara me Punë në Ambasadën amerikane në Prishtinë, Anu Prattipati, ka p...
-
Ambasada e SHBA-së deklarohet për zgjedhjet në Serbi që përmbysën Vuçiqin: I gëzohemi tranzicionit të rregullt të pushtetit
Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë uruar Listën Studentore dhe qytetarët e ...
-
Pamje nga protesta që u mbajt sot për Arlinda Zekajn në Pejë, protestuesit ngjyrosën me të kuqe këpucët e policëve
Sot protesta kundër vrasjes së grave, pas rastit të rëndë të Arlinda Zekajt, ...




































