Tre vjet më pas, 7 tetori 2023 nuk është më vetëm data e sulmit më vdekjeprurës që ka përjetuar Izraeli që nga themelimi i tij. Ajo është pikënisja e një zinxhiri ngjarjesh që ndryshoi ekuilibrat në Lindjen e Mesme, rrëzoi të dhëna ushtarake dhe politike të ndërtuara gjatë dekadave, e çoi Izraelin dhe Iranin nga lufta në hije drejt përplasjes së drejtpërdrejtë dhe, tre vjet më vonë, ka përfshirë hapur edhe Shtetet e Bashkuara në një luftë, pasojat e së cilës shtrihen nga Gaza dhe Bejruti deri te Ngushtica e Hormuzit dhe tregjet ndërkombëtare të energjisë.

Lindja e Mesme e 6 tetorit 2023 nuk ekziston më. Në atë kohë, Izraeli besonte se Hamasi mund të kufizohej brenda Gazës përmes parandalimit, teknologjisë, inteligjencës dhe operacioneve ushtarake periodike. Hezbollahu përbënte kërcënimin kryesor në kufirin verior, por parandalimi reciprok i krijuar pas luftës së vitit 2006 dukej se funksiononte.

Irani dhe Izraeli kishin luftuar prej vitesh, por kryesisht përmes operacioneve të fshehta, sulmeve kibernetike, goditjeve në Siri dhe organizatave rajonale të financuara dhe armatosura nga Teherani. Në të njëjtën kohë, Uashingtoni po përpiqej të çonte Arabinë Saudite dhe Izraelin drejt një marrëveshjeje historike normalizimi. Të gjitha këto filluan të shembeshin brenda pak orësh.

-Advertisement-

7 tetor 2023: Dita kur u shembën bindjet

Në mëngjesin e së shtunës, Brigadat Kassam të Hamasit dhe organizata të tjera palestineze çanë kufirin e Rripit të Gazës në dhjetëra pika, ndërsa mijëra raketa u lëshuan drejt territorit izraelit. Kibucet, qytetet e vogla, instalimet ushtarake dhe festivali muzikor Nova u vunë brenda pak orësh nën sulm.

Rreth 1.200 njerëz u vranë, shumica civilë, ndërsa 251 persona u morën peng dhe u dërguan në Gaza. Sulmi përfshinte vrasje civilësh, rrëmbime dhe akte për të cilat më vonë Gjykata Penale Ndërkombëtare lëshoi urdhër-arresti ndaj liderit ushtarak të Hamasit, Mohammed Deif, për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit. Çështja ndaj tij u mbyll pas konfirmimit të vdekjes së tij.

Për Izraelin, megjithatë, 7 tetori ishte më shumë se një humbje ushtarake. Ishte shembja e një koncepti të tërë të sigurisë kombëtare. Gardhi i sigurisë, sistemet e mbikëqyrjes, inteligjenca dhe bindja se Hamasi mund të mbahej nën kontroll rezultuan të pamjaftueshme përballë një sulmi që ishte përgatitur pa e kuptuar sistemi izraelit në kohë përmasat dhe, mbi të gjitha, momentin e sulmit.

Kjo traumë vazhdon të formësojë Izraelin edhe tre vjet më vonë. Siguria u bë pothuajse përparësi absolute politike, besimi te shteti dhe institucionet u dëmtua dhe debati mbi përgjegjësinë e udhëheqjes politike dhe ushtarake nuk u mbyll kurrë. Në zgjedhjet e 27 tetorit 2026, të parat pas masakrës, familjarë të viktimave dhe pengjeve kandidojnë madje edhe si kandidatë, në një vend ku 7 tetori mbetet njëkohësisht traumë kombëtare dhe një çështje politike e pazgjidhur.

Nga sulmi te operacioni më i madh në Gaza

Përgjigjja izraelite ishte e menjëhershme. Qeveria e Benjamin Netanyahut shpalli luftën dhe vendosi si objektiva kryesore shkatërrimin e kapaciteteve ushtarake dhe qeverisëse të Hamasit dhe kthimin e pengjeve.

Pas disa javësh bombardimesh ajrore, operacioni tokësor filloi më 27 tetor. Forcat izraelite u zhvendosën fillimisht në pjesën veriore të Rripit të Gazës dhe më pas drejt qendrës dhe jugut.

Rrjeti nëntokësor i tuneleve të Hamasit, operacionet në një mjedis urban jashtëzakonisht të dendur dhe prania e luftëtarëve mes popullsisë civile e shndërruan Gazën në një nga fushëbetejat më të vështira me të cilat është përballur ndonjëherë ushtria izraelite.

Dallimi midis objektivave ushtarake të Izraelit dhe kostos që po paguante popullsia palestineze u vendos shpejt në qendër të debatit ndërkombëtar. Lagje të tëra u shkatërruan, qindra mijëra njerëz u zhvendosën vazhdimisht, sistemi shëndetësor u vu në kufijtë e tij dhe hyrja e ushqimeve, ilaçeve dhe karburantit u kthye në një pikë të përhershme konflikti mes Izraelit, OKB-së dhe organizatave humanitare.

Kështu nisën të bashkëjetonin dy realitete, pa e përjashtuar njëri-tjetrin. Nga njëra anë, Izraeli po luftonte një organizatë që kishte kryer masakrën më të madhe ndaj civilëve në historinë e vendit dhe vazhdonte të mbante pengje. Nga ana tjetër, popullsia civile palestineze po paguante një kosto që gjatë muajve dhe viteve të ardhshme do të arrinte nivele të paprecedenta për Gazën.

Pengjet dhe armëpushimi i parë

Në nëntor 2023 u shënua pauza e parë e rëndësishme e luftës. Marrëveshja, e arritur me ndërmjetësimin e Katarit, Egjiptit dhe Shteteve të Bashkuara, mundësoi lirimin e më shumë se 100 pengjeve dhe qindra të burgosurve palestinezë.

Armëpushimi zgjati vetëm një javë.

Që nga ai moment, pengjet nuk ishin më vetëm çështje humanitare dhe ushtarake. Ato u shndërruan në një çarje qendrore politike brenda vetë Izraelit. Familjet e tyre kërkonin një marrëveshje edhe me një kosto të konsiderueshme ushtarake, ndërsa qeveria këmbëngulte se vetëm presioni ndaj Hamasit mund të çonte në kthimin e tyre. Ky mosmarrëveshje do ta shoqëronte shoqërinë izraelite për gati dy vjet.

Gaza bëhet krizë ndërkombëtare

Në fillim të vitit 2024, lufta kishte pushuar së qeni vetëm një përballje ushtarake mes Izraelit dhe Hamasit. Kriza humanitare, viktimat civile dhe kufizimet në ofrimin e ndihmës e vunë qeverinë izraelite përballë edhe aleatëve të saj më të afërt.

Më 29 shkurt 2024, më shumë se 100 palestinezë u vranë pranë një autokolone me ndihma humanitare në Gaza. Autoritetet palestineze akuzuan forcat izraelite se kishin hapur zjarr. Izraeli deklaroi se një pjesë e madhe e viktimave u shkaktua nga shtypja dhe kaosi i krijuar nga turmat dhe automjetet, duke pranuar se ushtarët kishin qëlluar në mënyrë të kufizuar kur ndienin kërcënim.

Në maj pasoi operacioni në Rafah. Më shumë se një milion njerëz ishin strehuar në këtë zonë pas urdhrave të mëparshëm për evakuim. Izraeli pretendonte se aty ndodheshin brigadat e fundit të organizuara të Hamasit. Brenda pak ditësh, qindra mijëra palestinezë u larguan sërish nga zona.

Paralelisht, lufta u zhvendos edhe në sallat ndërkombëtare të drejtësisë. Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë në Hagë, duke shqyrtuar padinë e Afrikës së Jugut mbi bazën e Konventës për Gjenocidin, urdhëroi masa të përkohshme ndaj Izraelit. Ajo nuk vendosi në atë fazë se ishte kryer gjenocid, por vlerësoi se duheshin marrë masa detyruese për mbrojtjen e palestinezëve dhe ofrimin e ndihmës humanitare.

Në nëntor të të njëjtit vit, Gjykata Penale Ndërkombëtare lëshoi urdhër-arreste ndaj Benjamin Netanyahut dhe ministrit të atëhershëm të Mbrojtjes, Yoav Gallant, për krime të dyshuara lufte dhe krime kundër njerëzimit. Izraeli i hodhi poshtë akuzat dhe kundërshtoi juridiksionin e gjykatës.

Ishte një tjetër ndryshim i shkaktuar nga 7 tetori. Izraeli fillimisht kishte marrë mbështetje pothuajse të njëzëshme në Perëndim pas sulmit të Hamasit. Në muajt që pasuan, kjo tablo filloi të ndryshonte, ndërsa rriteshin viktimat dhe shkatërrimet në Gaza.

Hezbollahu dhe hapja e frontit të veriut

Konflikti nuk mbeti brenda Gazës. Hezbollahu nisi të godiste Izraelin nga territori libanez, ndërsa ushtria izraelite u përgjigj me sulme ndaj pozicioneve të tij.

Në shtator 2024, një operacion i pazakontë goditi rëndë strukturat e Hezbollahut: pajisjet e komunikimit të përdorura nga anëtarë dhe drejtues të organizatës shpërthyen pothuajse njëkohësisht në Liban. Të paktën 37 persona u vranë dhe më shumë se 3.000 u plagosën. Hezbollahu i konsideronte këto pajisje më të sigurta se telefonat celularë ndaj aftësive izraelite të përgjimit. Operacioni tregoi se depërtimi kishte arritur thellë në zinxhirin e furnizimit të organizatës.

Më 27 shtator, pasoi goditja që ndryshoi përfundimisht Hezbollahun. Hassan Nasrallah, njeriu që kishte drejtuar organizatën për më shumë se tre dekada dhe ishte shndërruar në një shtyllë qendrore të strategjisë iraniane në Lindjen e Mesme, u vra në një sulm ajror izraelit në periferitë jugore të Bejrutit.

Hezbollahu nuk u zhduk. Por brenda një kohe shumë të shkurtër humbi një pjesë të madhe të udhëheqjes së lartë, drejtues të strukturave ushtarake, sistemet e komunikimit dhe një pjesë të konsiderueshme të lirisë së tij operacionale.

Izraeli më pas kaloi në operacione tokësore në Libanin jugor.

1 tetor 2024: Sulmi i dytë iranian

Irani u përgjigj me një sulm të ri masiv me raketa balistike kundër Izraelit. Këtë herë raketat mbërritën shumë më shpejt dhe disa prej tyre depërtuan përmes mbrojtjes ajrore izraelite dhe aleate.

Më 26 tetor erdhi përgjigjja izraelite, me sulme ndaj instalimeve ushtarake dhe sistemeve iraniane të mbrojtjes ajrore.

Brenda gjashtë muajsh, Irani dhe Izraeli kishin shkëmbyer dy raunde sulmesh të drejtpërdrejta. Mekanizmi që për vite kishte mbajtur konfliktin në zonën e “mohimit të besueshëm” praktikisht kishte pushuar së funksionuari.

Rënia e Assadit dhe çarja e korridorit iranian

Më 27 nëntor 2024 hyri në fuqi armëpushimi mes Izraelit dhe Hezbollahut, pas 14 muajsh përplasjesh që i kushtuan jetën më shumë se 3.700 njerëzve në Liban dhe zhvendosën rreth 1,4 milionë.

Pak ditë më vonë ndodhi diçka edhe më e madhe.

Më 8 dhjetor, regjimi i Bashar al-Assadit në Siri u rrëzua. Për Iranin, humbja e Damaskut nuk ishte thjesht një humbje tjetër gjeopolitike. Siria kishte qenë për dekada lidhja kryesore tokësore mes Iranit dhe Hezbollahut në Liban. Nëpër territorin sirian transportoheshin armë, ekspertizë dhe pajisje.

Hamasi kishte pësuar humbje të mëdha në Gaza. Hezbollahu kishte marrë goditjen më të rëndë në historinë e tij. Assadi kishte rënë. Arkitektura rajonale që Teherani kishte ndërtuar për dekada kishte filluar të tërhiqej njëkohësisht në disa fronte.

Kjo varg ngjarjesh është thelbësor për të kuptuar atë që do të pasonte.

2025: Armëpushimi në Gaza dhe rikthimi i luftës

Më 19 janar 2025 hyri në fuqi një marrëveshje e re armëpushimi në Gaza. Faza e parë parashikonte lirimin e 33 pengjeve në këmbim të rreth 2.000 të burgosurve palestinezë dhe tërheqje graduale të trupave izraelite nga disa zona.

Për herë të parë pas shumë muajsh dukej e mundur që lufta të drejtohej drejt një ndalimi të përhershëm.

Nuk ndodhi kështu.

Negociatat për fazën e dytë ngecën te i njëjti problem themelor që kishte penguar edhe marrëveshjet e mëparshme. Hamasi kërkonte përfundimin përfundimtar të luftës dhe tërheqjen e plotë izraelite. Qeveria e Netanyahut nuk pranonte përfundimin e operacioneve pa eliminimin e fuqisë ushtarake dhe qeverisëse të Hamasit.

Në mars 2025, operacionet izraelite në shkallë të gjerë rifilluan.

Gaza hyri në vitin e dytë të një lufte që tashmë kishte ndryshuar si vetë enklavën, ashtu edhe pozitën ndërkombëtare të Izraelit.

Qershor 2025: Lufta e parë e vërtetë Izrael-Iran

Më 13 qershor 2025, konflikti kaloi në një nivel tjetër. Izraeli nisi operacionin “Rising Lion” kundër Iranit. Objektiv u bënë instalimet bërthamore, kapacitetet balistike, oficerët e lartë dhe shkencëtarët.

Mes të vrarëve ishin komandanti i Gardës së Revolucionit, Hossein Salami, shefi i Forcave të Armatosura iraniane, Mohammad Bagheri, si dhe një sërë drejtuesish të lartë ushtarakë dhe shkencëtarësh të programit bërthamor.

Irani u përgjigj me qindra raketa balistike dhe dronë kundër Izraelit. Raketat goditën Tel Avivin dhe qytete të tjera, banesa, objekte universitare dhe spitalin Soroka.

Më 22 qershor, Shtetet e Bashkuara hynë drejtpërdrejt në luftë. Bombardues amerikanë goditën objektet bërthamore në Fordo, Natanz dhe Isfahan.

Lufta zgjati 12 ditë. Sipas bilancit zyrtar iranian, të paktën 935 njerëz u vranë në Iran. Një organizatë e pavarur për të drejtat e njeriut regjistroi një shifër më të lartë, rreth 1.190 të vdekur. Në Izrael u vranë 28 persona nga sulmet iraniane.

Rëndësia e konfliktit, megjithatë, nuk matet vetëm me viktimat apo objektet e shkatërruara. Për herë të parë Izraeli dhe Irani zhvilluan një luftë të drejtpërdrejtë dhe të zgjatur. Dhe për herë të parë Shtetet e Bashkuara përdorën bombardues strategjikë kundër programit bërthamor të Republikës Islamike.

Tetor 2025: Gaza ndalon së luftuari si më parë, por lufta nuk përfundon

Në tetor 2025, dy vjet pas sulmit, plani 20-pikësh i Donald Trump hapi një rrugë të re drejt armëpushimit.

Më 10 tetor hyri në fuqi faza e parë. Tre ditë më vonë, Hamasi liroi 20 pengjet e fundit që ishin konfirmuar si gjallë, ndërsa Izraeli liroi të burgosur palestinezë. Mbetjet mortore të pengjeve të tjera u kthyen gradualisht dhe përvjetori i tretë është i pari në të cilin asnjë nga pengjet e 7 tetorit nuk ndodhet më në Gaza, qoftë i gjallë apo i vdekur.

Megjithatë, marrëveshja nuk e zgjidhi problemin themelor politik.

Një vit pas armëpushimit, Hamasi nuk është çarmatosur, qeverisja e Gazës pas luftës nuk është përcaktuar, forca ndërkombëtare e stabilizimit që ishte parashikuar nuk është krijuar dhe rindërtimi mbetet në fazat fillestare.

Izraeli vazhdon të kontrollojë rreth dy të tretat e Rripit të Gazës, ndërsa më shumë se 1.400 palestinezë janë vrarë në incidente dhe sulme izraelite që nga fillimi i armëpushimit.

Gaza nuk është kthyer në 6 tetorin e vitit 2023. Dhe nuk mund të kthehej.

Ndryshimi diplomatik që solli lufta

Në vitin 2025 u shënua edhe një ndryshim tjetër me rëndësi afatgjatë.

Britania, Franca, Kanadaja, Australia dhe një sërë shtetesh të tjera njohën zyrtarisht shtetin e Palestinës. Për vende që për dekada kishin mbajtur marrëdhënie veçanërisht të ngushta me Izraelin, kjo ishte një lëvizje historike.

Qeveritë e tyre deklaruan se synimi ishte ruajtja e perspektivës së një zgjidhjeje me dy shtete. Izraeli u përgjigj se këto vendime shpërblenin Hamasin pas sulmit të 7 tetorit.

Çështja kishte ndryshuar tashmë edhe shoqëritë perëndimore. Mbështetja ndaj Izraelit nuk ishte më një konsensus politik i vetëkuptueshëm në një pjesë të madhe të Europës dhe madje edhe në Shtetet e Bashkuara. Në vitin 2026, mbështetja tradicionale dypartiake amerikane për Izraelin shfaq çarje të thella, veçanërisht brenda Partisë Demokratike.

Në të njëjtën kohë, periudha pas 7 tetorit u shoqërua ndërkombëtarisht me një rritje të madhe të incidenteve antisemitike, por edhe të urrejtjes antimuslimane. Lufta kaloi nga Lindja e Mesme në universitete, rrugë, parlamente dhe fushata elektorale në Perëndim.

28 shkurt 2026: Konflikti bëhet luftë amerikano-izraelite me Iranin

Ajo që në vitin 2023 dukej e paimagjinueshme ndodhi më në fund më 28 shkurt 2026. Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli nisën një sulm të përbashkët në shkallë të gjerë kundër Iranit. Uashingtoni e quajti operacionin e tij “Epic Fury”, ndërsa Izraeli “Roaring Lion”.

Në sulmet e para u vra lideri suprem Ajatollah Ali Khamenei, njeriu që që nga viti 1989 kishte formësuar politikën e jashtme dhe të mbrojtjes së Republikës Islamike dhe kishte investuar burime të mëdha në rrjetin e aleatëve rajonalë të Teheranit.

Përgjigjja iraniane nuk u kufizua vetëm te Izraeli. Raketat dhe dronët u drejtuan kundër bazave dhe instalimeve amerikane në vendet e Gjirit. Konflikti u zgjerua sërish në Liban. Houthit përshkallëzuan aktivitetin e tyre.

Ngushtica e Hormuzit, përmes së cilës para luftës kalonte rreth një e pesta e furnizimit botëror me naftë, u shndërrua në një pikë qendrore të presionit ushtarak dhe ekonomik.

Në prill u arrit një armëpushim i përkohshëm. Në qershor pasoi një marrëveshje e re, e cila gjithashtu filloi të shembej shpejt. Në tetor 2026, lufta nuk ka përfunduar.

Shtetet e Bashkuara dhe Irani vazhdojnë të kërkojnë përmes ndërmjetësve një mënyrë daljeje, ndërsa Teherani e lidh çdo marrëveshje me heqjen e bllokadës ndaj porteve të tij dhe statusin e Ngushticës së Hormuzit.

Kriza fillestare e Gazës tashmë ishte shndërruar në një luftë që ndikon te energjia globale. Në shtator, eksportet e naftës nga Gjiri, duke përjashtuar Iranin, ishin rikuperuar në rreth 81% të niveleve para luftës, por çmimet, tarifat e transportit dhe primet e sigurimit mbetën të larta. Administrata amerikane e Informacionit për Energjinë parashikonte tashmë një çmim mesatar të naftës Brent prej rreth 98 dollarësh për vitin 2026.

Tre vjet më parë, konflikti kishte nisur me persona të armatosur që kaluan një gardh në pjesën jugore të Izraelit. Sot ai ndikon në transportin e energjisë, rezervat strategjike të raketave të Shteteve të Bashkuara, lundrimin në dy nga rrugët më të rëndësishme detare të botës dhe ekuilibrat politikë në Europë dhe Amerikë.

Izraeli që doli nga 7 tetori

Izraeli i vitit 2026 është ndryshe nga ai i vitit 2023. Udhëheqja e tij konsideron se koncepti i vjetër i kufizimit të kundërshtarëve dështoi. Parandalimi është zëvendësuar në masë të madhe nga një logjikë veprimi parandalues dhe eliminimi i kërcënimeve përpara se ato të arrijnë një nivel që Izraeli e konsideron të pakontrollueshëm.

Hamasi ka pësuar goditje shkatërruese, por nuk është zhdukur. Hezbollahu ka humbur një pjesë të madhe të udhëheqjes së tij historike dhe të kapaciteteve që kishte ndërtuar për dekada, por ende ekziston.

Regjimi Assad, aleati kryesor i Iranit në Siri, nuk ekziston më. Vetë Irani është goditur disa herë në territorin e tij dhe ka humbur liderin suprem. Shteti izraelit ka dëshmuar se zotëron kapacitete inteligjence, fuqi ajrore dhe depërtimi të thellë që i kanë pak vende.

Por edhe çmimi është real. Vendi numëron qindra ushtarë të vrarë pas 7 tetorit, dhjetëra mijëra njerëz të njohur si viktima të veprimeve armiqësore dhe një shoqëri ku pasojat psikologjike të luftës janë tashmë të dukshme.

Në fund të shtatorit 2026, ushtria izraelite regjistronte 970 ushtarë të vrarë që nga fillimi i luftës dhe 6.424 të plagosur. Ministria izraelite e Mbrojtjes, duke llogaritur Forcat e Armatosura, policinë, Shin Bet-in dhe strukturat e tjera të sigurisë, e çon numrin e të rënëve që nga 7 tetori në 1.318.

Dhe mbi të gjitha, pyetja e 7 tetorit ende nuk është përgjigjur plotësisht: si ishte e mundur që një shtet që kishte ndërtuar një pjesë të madhe të identitetit të tij mbi aftësinë për të parashikuar dhe parandaluar sulmin e radhës të kapej në befasi në një shkallë të tillë?

Gaza tre vjet më pas

Në anën tjetër të kufirit, pamja është ajo e një zone që ka ndryshuar pothuajse përtej njohjes.

Më shumë se 74.000 palestinezë janë vrarë që nga fillimi i luftës, sipas Ministrisë së Shëndetësisë në Gaza, të dhënat e së cilës përdoren në raportimet e OKB-së. Më shumë se 175.000 janë plagosur. Ministria nuk i ndan në total civilët nga luftëtarët, ndërsa Izraeli pretendon se një pjesë e konsiderueshme e të vrarëve ishin anëtarë të organizatave të armatosura.

Një pjesë e madhe e ndërtesave është shkatërruar ose dëmtuar. Qindra mijëra njerëz vazhdojnë të jetojnë në tenda ose strehime të përkohshme. Më shumë se 1,2 milionë njerëz përballen ende me pasiguri të rëndë ushqimore, ndërsa kostoja reale e rindërtimit llogaritet tashmë në më shumë se 70 miliardë dollarë.

Fundi i operacioneve të mëdha tokësore nuk nënkupton kthimin në normalitet. Për një numër të madh palestinezësh, normaliteti që ekzistonte para vitit 2023 nuk ekziston më.

Tre vjet, shifrat që mbeten

Shifrat nuk e përshkruajnë të vetme një luftë dhe duhen trajtuar me kujdes, sepse vijnë nga burime të ndryshme dhe nuk mund të mblidhen pa bërë dallimet përkatëse.

Rreth 1.200 njerëz u vranë në sulmin e 7 tetorit dhe 251 u rrëmbyen. Që nga fillimi i luftës, Instituti Kombëtar i Sigurimeve të Izraelit regjistron 1.029 civilë të vrarë në veprime armiqësore në të gjitha frontet; ky numër përfshin viktimat e 7 tetorit, por jo pjesëtarët e forcave të sigurisë.

Ministria e Mbrojtjes regjistron veçmas 1.318 të rënë nga Forcat e Armatosura dhe strukturat e sigurisë.

Në Gaza janë raportuar më shumë se 74.000 të vdekur dhe mbi 175.000 të plagosur.

Në luftën Izrael-Hezbollah të viteve 2023-2024 u vranë më shumë se 3.700 njerëz në Liban, ndërsa përshkallëzimi i ri rajonal i vitit 2026 kishte shtuar deri në fillim të prillit të paktën 1.530 të vdekur të tjerë në vend.

Në luftën 12-ditore të vitit 2025, Irani raportoi zyrtarisht 935 të vrarë, ndërsa Izraeli 28.

Në konfliktin shumë më të madh që nisi më 28 shkurt 2026, të dhënat e disponueshme që në fillim të prillit flisnin për 1.900 deri në 3.636 të vrarë vetëm në Iran, 23 civilë izraelitë dhe 13 ushtarë amerikanë, pa pasur deri më sot një bilanc të vetëm, të verifikuar në mënyrë të pavarur, për të gjithë muajt dhe të gjitha frontet.

Tre vjet më pas, ndoshta ky është ndryshimi më i rëndësishëm krahasuar me mëngjesin e 7 tetorit 2023.

Atëherë, kriza dukej se prekte dy palë në një rrip toke rreth 40 kilometra të gjatë. Sot, asnjë nga frontet kryesore të hapura që atëherë nuk është kthyer realisht në gjendjen e mëparshme.

Gaza mbetet e shkatërruar dhe pa një të ardhme politike të dakordësuar. Shoqëria izraelite vazhdon të kërkojë përgjigje për dështimin më të madh të sigurisë në historinë e vendit. Libani ka paguar sërish një çmim të rëndë. Siria ka ndryshuar regjim. Arkitektura rajonale iraniane ka marrë goditje që tre vjet më parë do të konsideroheshin të paimagjinueshme.

Dhe Izraeli, Irani dhe Shtetet e Bashkuara ndodhen tashmë në një konflikt që nuk zhvillohet më përmes palëve të treta, por drejtpërdrejt.

7 tetori ndryshoi fillimisht Izraelin. Lufta që pasoi ndryshoi Gazën. Përhapja e saj ndryshoi Lindjen e Mesme. Dhe brenda tre vitesh, konflikti arriti të ndikojë në tregjet e energjisë, rrugët detare ndërkombëtare, marrëdhëniet e Perëndimit me Izraelin dhe zgjedhjet strategjike të fuqive më të mëdha të botës. /Panorama

VIVA FRESH E SHPALL KREEEEJT MUAJIN BLACK NOVEMBER!

Sponsoruar

-Advertisement-