Nga Jahir Sumiçi, sociolog

Çdo herë kur një i ri humb jetën në një aksident trafiku, shoqëria përballet me të njëjtën dhimbje, por shpesh edhe me të njëjtën pyetje: Si mund të parandalohej kjo?

Në diskursin publik, këto ngjarje zakonisht përkufizohen si “aksidente”. Por, nga këndvështrimi sociologjik, shumë prej tyre nuk mund të shihen vetëm si ngjarje të rastësishme. Pas tyre qëndrojnë sjellje, norma, kultura dhe mënyra se si shoqëria jonë e percepton rrezikun.

-Advertisement-

Shpejtësia është bërë për disa një simbol i fuqisë, adrenalinës dhe statusit. Sidomos te të rinjtë, motocikleta dhe automobili mund të shndërrohen nga mjete transporti në mjete për demonstrimin e aftësisë, guximit dhe identitetit para të tjerëve. Në këtë pikë, problemi nuk është vetëm shpejtësia, por kultura që e normalizon atë.

Një tjetër faktor është presioni i grupit. I riu nuk sillet gjithmonë në rrugë vetëm si individ. Ai ndikohet nga shokët, rrjetet sociale, videot, modelet e sjelljes dhe dëshira për t’u dëshmuar. Sjellja e rrezikshme mund të perceptohet si “trimëri”, ndërsa kujdesi si frikë.

Motocikletat e bëjnë këtë fenomen edhe më të dukshëm. Ato ofrojnë liri dhe shpejtësi, por një gabim i vogël mund të ketë pasoja shumë më të rënda. Kur mungon kultura e helmetës, respektimi i kufizimeve të shpejtësisë dhe vetëdija për rrezikun, rruga mund të shndërrohet në një hapësirë ku adrenalina triumfon mbi arsyen.

Por nuk mund ta vendosim të gjithë barrën mbi të rinjtë.

Aksidentet e trafikut janë edhe problem institucional dhe shoqëror. Edukimi rrugor duhet të fillojë shumë më herët se momenti kur një person merr patentë shoferin. Policia duhet të jetë e pranishme aty ku rreziku është më i madh, ndërsa infrastruktura rrugore duhet të jetë e projektuar për siguri, jo vetëm për qarkullim.

Po aq e rëndësishme është edhe mënyra se si reagojmë si shoqëri. Shpesh një aksident diskutohet për disa ditë dhe më pas harrohet. Familja mbetet me dhimbjen, ndërsa ne vazhdojmë jetën sikur asgjë nuk ka ndodhur. Kjo është ndoshta pjesa më shqetësuese: normalizimi i tragjedisë.

Nuk mjafton të themi “ngadalëso”. Duhet të ndryshojmë mënyrën se si e perceptojmë shpejtësinë, rrezikun dhe përgjegjësinë.

Një i ri që kthehet në shtëpi është më i rëndësishëm se çdo minutë që fitohet duke shtypur gazin.

Prandaj, lufta kundër aksidenteve nuk duhet të jetë vetëm luftë kundër shkeljeve të trafikut. Duhet të jetë një përpjekje për të ndryshuar kulturën tonë të sjelljes në rrugë.

Sepse këto nuk janë thjesht statistika. Pas çdo numri është një emër, një familje, një prind, një vëlla, një motër dhe një jetë që nuk do të kthehet më.

Dhe nëse vazhdojmë t’i quajmë vetëm “aksidente”, rrezikojmë të mos e shohim problemin e vërtetë që qëndron pas tyre.

Comodita Home rikthen “Garage Sale” për edicionin e tetë, me zbritje deri në 70%

Sponsoruar

-Advertisement-