Bajamet, “spërkatësit” e arterieve. Ja pse (dhe sa duhen ngrënë)
Autori: Gazeta inFokus
13:03 | 28 Shkurt 2019
Që ky frut i thatë na bën mirë nuk është një lajm i ri, por tani duhet ët dimë se çdo lloj ka avantazhe të veçanta. Sidoqoftë, është e ndaluar të konsumosh doza të mëdha, për shkak se ato janë shumë kalorike. Rekomandohen në fund të vaktit, si një meze e lehtë, në mëngjes, për të pasuruar një pjatë: frutat e thata janë të mira për shëndetin tuaj dhe nuk ka dyshime për këtë.
Por, që kjo bajame mund të jetë një “pastrues” i shkëlqyer anti-kolesteroli është një risi: në fakt duket se po të hash cdo ditë nga pak është e lidhur me një përmirësim në funksionimin e kolesterolit “të mirë” HDL, ai që analizoi vazot për të mbledhur dhe shkatërruar kolesterolin e tepërt që mund të “bllokonte” arteriet që favorizonin infarktin.
Këtë e tregoi në një grup vullnetarësh Penny Kris-Etherton, një nutricionist në Universitetin e Pensilvanisë, i cili donte të hetonte se çfarë ndodh me kolesterolin HD me një konsum të rregullt të bajameve.
Efektet
“Ky lloj fruti ka efekte pozitive në nivelet e kolesterolit në përgjithësi, por deri më tani nuk dimë shumë nga veprimi specifik në HDL, i cili në kundërshtim me LDL (kolesteroli “i keq”) ndihmon në reduktimin e rrezikut kardiovaskular”, shpjegoi Kris-Etherton. Për të sqaruar, një grup vullnetarësh iu nënshtruan analizave të gjakut dhe pastaj për gjashtë javë në një dietë që përfshinte 43 gram bajame si snacks (pak më shumë, pastaj, nga “doza” standarde e cila është rreth 30 gramë, e barabartë me rreth njëzet bajame); pastaj, pas përsëritjes së testeve të gjakut, të njëjtët pjesëmarrës ndoqën një dietë të njëjtë, por hëngrën një fetë banane si një meze të lehtë dhe më pas u nënshtrohen testeve përsëri.
Mekanizmi
Gjetjet e publikuara në ‘Journal of Nutrition’ në shkurt, tregojnë se frutat e thata jo vetëm që rritin nivelet e HDL, por përmirësojnë funksionalitetin: “Grimcat Hdl janë shumë të vogla kur ato formohen, – vëzhgon hulumtuesi. – Ata janë si qese plehrash, fillimisht të zbrazëta dhe pastaj më të gjera dhe më rrumbullake sa ata mbledhin kolesterolin Ldl në shumë nga vazot për ta marrë atë në mëlçi. HDL është e ndarë në pesë “popullata” të ndryshme: kemi vlerësuar entitetin e secilit për të kuptuar nëse ajo e HDL më të “fryrë” të kolesterolit ishte më e bollshme pas dietës me bajame si një rostiçeri, një shenjë e një rritje të funksionalitetit e vetë HDL-së. Kjo ndodh vetëm në këtë mënyrë: pjesa e kolesterolit më të madh Hdl rritet me 19 për qind, funksionaliteti me 6.4 për qind. Kjo do të thotë se Hdl është duke bërë edhe më mirë se zakonisht puna e saj si një pastruese, duke rikuperuar më shumë kolesterol në rreth”.
Rreziqet kardiovaskulare
Tek ato që janë obezë ose mbipeshë, bajamet gjithashtu reduktojnë kolesterolin Ldl me 7 për qind, siç tregohet nga një studim tjetër nga i njëjti studiues i paraqitur në ‘Journal of the American Heart Association’ javët e fundit: nuk bëhet fjalë për një kurë, por është megjithatë, një mënyrë e mirë për të përmirësuar profilin e rrezikut kardiovaskular edhe falë fibrave, vitaminës E dhe yndyrave polyunsaturated, nga të cilat bajamet janë të pasura. “Ata janë një meze e lehtë e përkryer, nëse hani me moderim në vend të një rostiçerie me ushqime me vlerë të ulët ushqyese”, thotë Kris-Etherton.
Jo më shumë se tridhjetë gramë në ditë
Thirrja për doza është e domosdoshme për shkak se bajamet, si të gjithë frutat e thata, janë shumë energjike (600 kalori për hektogram): ideale është të marrësh 30 gramë fruta pa guaskë ose 20-25 nëse ndjek një dietë të ulët kalorike. Më mirë pastaj të alternoni lloje të ndryshme të frutave të thata, pasi secili ka karakteristika të veçanta: bajamet, për shembull, kanë një fuqi më të ulët antioksiduese se arrat dhe lajthitë, por ato janë më të pasura me vitaminë E dhe proteina bimore.

T� tjera
-
Gërvalla: Vrasja e Arlindës e ka tronditur thellë Kosovën, vetëm një burrë i lig ngre dorën ndaj një gruaje
Ministrja e Drejtësisë, Donika Gërvalla, ka reaguar pas vrasjes së Arlinda Ze...
-
Nëna e Liridona Ademajt ndan dhimbjen me familjen Zekaj: Kur e mora vesh se edhe një çikë e Kosovës u bë viktimë e vrasjes, mu rihapën plagët
Nëna e Liridona Ademajt, e cila u vra nga bashkëshorti i saj, Naim Murseli ka...
-
Rasti i gruas në Pejë, Tahiri: Do të duhej të kishte dorëheqje – s’mjaftojnë ngushëllimet
Deputeti i Aleancës, Besnik Tahiri, ka kërkuar dorëheqje dhe shkarkime pas vr...
-
Vëllai i Arlinda Zekajt: Zemra nuk po ma mban me shkru për vrasjen tande
Alban Zekaj, vëllai i Arlinda Zekajt, gruas që u vra mizorisht mbrëmë, tre di...
-
Osmani: Vepra e dhunës në familje do të duhej ta kishte dënimin e njëjtë si terrorizmi
Ish-presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka kërkuar përgjegjësi institucional...
-
Hoxha: Arlinda sot s’mund të flasë, por letra e saj na akuzon të gjithëve që kemi përgjegjësi – kjo ditë është pasqyra jonë
Deputetja e Partisë Demokratike të Kosovës, Eliza Hoxha tha se ndjen turp për...
-
Haxhiu del në mbrojtje të Gërvallës e Sveçlës pas vrasjes së Arlinda Zekaj: Çfarë faji kanë ministrat?
Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, Albulena Haxhiu, ka dalë në mbrojtje të mini...
-
Haxhiu për vra*sjen e Arlinda Zekajt: Nuk mjaftojnë raportet që përfundojnë në sirtar, kërkohen masa ndaj atyre që shkelën detyrën
Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, Albulena Haxhiu, ka kërkuar hetim të plotë t...
-
Seanca e Kuvendit nis me një minutë heshtje për Arlinda Zekajn
Seanca e jashtëzakonshme e Kuvendit, që po mbahet për rastin e vrasjes mizore...
-
Haxhiu për vra*sjen e Arlinda Zekajt: Fjalët e saj sot tingëllojnë si paralajmërim tragjik që nuk arritëm ta parandalonim
Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, Albulena Haxhiu, ka folur për vrasjen e Arli...
-
Macron paralajmëron: E shtuna e ardhshme mbetet “ditë me rrezik të lartë” nga protestat
Presidenti francez Emmanuel Macron paralajmëroi të hënën se e shtuna e ardhsh...
-
Gjyqtari e lejoi dhunuesin të jetojë në një shtëpi me viktimën, ia ndaloi t’i afrohej në distancë dy metrash në shtëpinë ku jetonin
Migjen Kastrati, gjyqtar i Gjykatës Themelore në Pejë, kishte marrë një vendi...



































