Sa punohet për riintegrimin e të burgosurve në shoqërinë kosovare?
![](https://gazetainfokus.com/wp-content/uploads/2024/07/burg1-770x433-11.webp)
Autori: Gazeta inFokus
17:41 | 25 July 2024
Qëllimi i një dënimi me burgim konsiderohet risocializimi dhe riintegrimi i një personi të burgosur në shoqëri.
Por, nga organizatat joqeveritare thonë për Radion Evropa e Lirë se në institucionet korrektuese në Kosovë ka mungesë të programeve adekuate për të arritur këtë qëllim. Sipas tyre, programet zakonisht janë grupore dhe të njëjta për të gjitha institucionet.
Që programet rehabilituese të jenë të suksesshme “duhet të vlerësohen nevojat individuale të secilit të burgosur, sepse secili ka karakteristika të veçanta dhe nevoja të veçanta për t’u rehabilituar dhe për t’u risocializuar”, vlerëson Fatmire Haliti nga Qendra Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës (QKRMT), e cila monitoron punën e Shërbimit Korrektues të Kosovës (SHKK).
Sfida e kategorizimit të të burgosurve
Shqetësues, po ashtu, vlerësohet edhe kategorizimi i të burgosurve, por Zogaj thotë se për të vendosin gjykatat.
Avokati i Popullit ka thënë se sa i përket kategorizimit, ka pasur përparim në institucionet e reja, por kjo sfidë mbetet në institucionet që janë në objekte të vjetra dhe nuk kanë hapësirë të mjaftueshme.
Edhe QKRMT-ja ka adresuar çështjen e kategorizimit, duke marrë si shembull personat me çrregullime mendore, të cilët ka thënë se janë të shpërndarë në të gjitha institucionet, njësoj sikurse përdoruesit e substancave narkotike.
“Në mungesë të kategorizimit, apo ndarjes së mirëfilltë të tyre, mungon edhe risocializimi apo rehabilitimi i tyre”, thotë Haliti.
Ajo shton se, për dallim nga e kaluara, tani ka më pak raste kur në një qeli vendosen persona që kanë dënime më të gjata me ata me dënime më të shkurtra.
Kompensimi “dekurajues” për punë
Kosova ka disa qendra korrektuese dhe edukuese, si Qendrën edukuese korrektuese në Lipjan, Burgun e sigurisë së lartë, Qendrën korrektuese për femra dhe të mitur në Lipjan, Qendrën korrektuese në Dubravë, Qendrën korrektuese në Smrekonicë, dhe qendrat e paraburgimit në Gjilan, Mitrovicë, Lipjan, Prizren dhe Pejë.
Në burgje – që janë të llojeve të ndryshme, sikurse të tipit të hapur, gjysmë të hapur dhe të mbyllur – ka edhe punishte, ku të burgosurit me sjellje të mirë lejohen të punojnë.
Në raportin e tij vjetor për 2023-tën, Avokati i Popullit ka kërkuar përmirësim të kushteve të punës për të burgosurit dhe rritjen e pagesës për ta. Aktualisht, çdo i burgosur që punon paguhet 1 euro në ditë.
Këtë kompensim, Haliti e konsideron “dekurajues” për punën e të burgosurve brenda burgjeve. Megjithatë, ajo thotë se ka interesim mes tyre për të punuar.
Vitin e kaluar, histori suksesi, sipas QKRMT-së, u konsiderua Smrekonica, ku të burgosurve që patën sjellje të mirë dhe nuk patën ndonjë incident iu mundësua puna jashtë burgut.
Të burgosurit angazhohen në fusha të ndryshme, sikurse në bujqësi e blegtori, në prodhimin e letrave të tualetit e të qeseve plastike, por trajnohen edhe në floktari e rrobaqepësi.
Cilësia e shkollimit
Me qëllim të integrimit më të mirë në shoqëri, institucionet korrektuese në Kosovë ofrojnë edhe shkollim. Ndonëse të burgosurit në moshë madhore duhet të plotësojnë disa kritere për t’iu mundësuar shkollimi, të miturve u sigurohet shkollim i vazhdueshëm.
Ndonëse QKRMT-ja vë në pah se cilësia në shkollimin e të miturve nuk është ashtu siç do të duhej të ishte, për shkak të mungesës së mësimdhënësve dhe për shkak të klasave të kombinuara, Zogaj, megjithatë, thotë se qendra për të mitur në Lipjan është më e mirë se ato në Ballkan.
Pavarësisht se institucionet korrektuese ofrojnë trajnime dhe punë për të burgosurit, kur ata dalin nga burgu nuk kanë një vend pune, por as nuk monitorohen – përveç atyre që lirohen me kusht.
Përcjellja e përparimit
KRMT-ja ka kërkuar që institucionet të hartojnë një strategji, e cila, përveç shërbimit korrektues, do të përfshinte edhe përcjelljen e përparimit të risocializimit dhe të rintegrimit të tyre në shoqëri. Sipas Halitit, “ata, nëse lirohen nga burgu dhe nuk gjejnë një vend pune, një trajnim apo diçka tjetër, mund t’i përsërisin veprat penale”.
Gjendja e burgjeve në Kosovë është përmendur edhe në raportin e fundit për të drejtat e njeriut të Departamentit amerikan të Shtetit, ku thuhet se burgjet dhe qendrat e ndalimit në Kosovë plotësojnë “disa standarde ndërkombëtare”.
Megjithatë, sipas DASH-it, qendrat e paraburgimit “vazhdojnë të kenë probleme, përfshirë raportimet për dhunë mes të burgosurve, ekspozim ndaj radikalizmit fetar dhe qëndrimeve politike dhe trajtimit jo të duhur të të burgosurve me probleme mendore”.
![](https://gazetainfokus.com/wp-content/uploads/2024/06/FotoLajmVFS.jpg)
Të tjera
-
Pamje nga pikëkalimi kufitar në Merdar, i cili vazhdon të jetë i mbyllur
Qendra Kombëtare për Menaxhim Kufitar ka bërë të ditur se pikat kufitare në M...
-
Kurti lavdëron ish-presidentin Rugova
Kryeministri i Republikës ë Kosovës, Albin Kurti, ka marrë pjesë në ceremonin...
-
Rrạhja në Emshir, nga një muaj paraburgim ndaj tre të dyshuarve
Gjykata Themelore Prishtinë, Departamenti i Përgjithshëm – Divizioni për ...
-
Osmani: Prapa bllokadave në pikat kufitare me Kosovën qëndron shteti serb
Presidentja Vjosa Osmani, pas zbulimit të shtatores së Ibrahim Rugovës në Pod...
-
Vdẹs një fëmijë 2 vjeçar nga Podujeva, Policia nis hetimet për rastin
Një rast i rëndë ka ndodhur në një familje në Podujevë, pasi fëmija i tyre 2-...
-
Mefail Bajqinovci: Nuk e lexova asnjë reagim apo dënim nga BE-ja për bllokimin e pikave kufitare
Deputeti i Lëvizjes Vetëvendosjes, Mefail Bajqinovci, ka kritikuar opozitën d...
-
Haradinaj godet Osmanin, Kurtin e Gërvallën: Kur e përmendni ju Rugovën, atij i rrotullohen eshtrat në varr
Kreu i AAK-së, Ramush Haradinaj, ka reaguar ndaj presidentes Vjosa Osmani, kr...
-
SHBA trajnon ushtarë për t’i nisur drejt Kosovës: Siguria dhe stabiliteti i Kosovës dhe rajonit janë të një rëndësie strategjike
Faqja e përfaqësisë së Ushtrisë së SHBA-së në NATO ka publikuar një njoftim p...
-
Vjosa Osmani e Albin Kurti zbulojnë bashkë shtatoren e Presidentit historik, Ibrahim Rugova
Në qytetin e Podujevës në një ceremoni të organizuar nga Komuna sot është zbu...
-
Presidentja Osmani: Lidhja e Kosovës me SHBA-të nuk është vetëm aleancë strategjike, por themel i sigurisë për ne
Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka thënë se Presidenti historik i Kosovë...
-
“Zoti të vazhdojë ta bekojë Republikën e Kosovës bashkë me SHBA-të” – Ukë Rugova në zbulimin e shtatores së babit të tij
Djali i Presidentit historik të Kosovës, Ibrahim Rugova, Uka, ka qenë një ndë...
-
1 mijë euro gjobë ndaj avokates lidhur me akuzën për keqpërdorim të besimit
Gjykata Themelore në Ferizaj përmes aktgjykimit të përpiluar më 16 korrik 202...