Dikur strehim për 20 mijë njerëz, zbuloni qytetin më të madh nëntokësor
![](https://gazetainfokus.com/wp-content/uploads/2022/12/640-0-63a2d3d75d42b-1.jpg)
Autori: Gazeta inFokus
10:48 | 22 December 2022
Iharruar dhe i rizbuluar rastësisht, një qytet i lashtë nëntokësor në Turqi me 18 nivele të pabesueshme nën tokë dhe me një sistem të mahnitshëm ajrimi dhe furnizimi me ujë, ka mundësuar strehim dhe jetë për rreth 20.000 njerëz. Misteri mbetet tek fakti se kush e ka ndërtuar dhe kur e ka ndërtuar me saktësi. Në zonën turke Kapadokia, ka më shumë se 30 qytete nëntokësore, ndërsa më i thelli ndër ta është Derinkuyu. Kjo strukturë e mrekullueshme shtrihet 85 metra nën nivelin e tokës dhe përbëhet nga 18 nivele me tunele të cilat formojnë një rrjet të lidhur.
Qyteti nëntokësor përmbante gjithçka që do t’i nevojitej një popullsie prej 20.000 njerëzish dhe kafshëve të tyre për t’i mbijetuar një historie të mbushur me pushtime. Historia origjinale e qytetit nëntokësor nuk është vërtetuar me siguri, por besohet se është ndërtuar nga frigjianët, një popull indo-evropian, midis shekujve të 8-të dhe të 7-të para erës sonë.
Pas kësaj, ajo u përdor nga të krishterët për të shmangur persekutimin, kur kapelat u ndërtuan në nivele më të larta. Shumica u zhvilluan gjatë Perandorisë Bizantine dhe më vonë vazhduan të shërbenin si strehë nga pushtimet e shumta, deri në shekullin e 20-të kur ata u braktisën nga grekët kapadokianë, të mundur nga Turqia. Qyteti nëntokësor u rizbulua krejt rastësisht në vitin 1963 nga një banor vendas, ndërsa po rinovonte shtëpinë e tij, kur një mur i shembur zbuloi një tunel të fshehur që të çonte nën tokë.
Tunelet nëntokësore të qytetit të Derinkuyu, mbi të gjitha, janë një arritje e jashtëzakonshme inxhinierike. Vetë mundësia e gërmimit u bë e mundur nga origjina vullkanike e shkëmbinjve që përbëjnë tokën, të cilët janë të lehtë për t’u përpunuar. Hyrja në tunele mbyllej me dyer guri me peshë deri në 450 kg secila, për të mos lejuar hyrjen e pushtuesve. Edhe nëse do të arrinin të hynin, tunelet jashtëzakonisht të ngushta do t’ua vështirësonin përparimin e shpejtë.
Në qytetin nëntokësor kishte dhoma të përbashkëta, kuzhina, banja, shkolla, stalla për kafshët, bodrumet e verës dhe armatime, pra gjithçka që është e nevojshme për jetën në një qytet. Vëmendje e madhe iu kushtua shtrirjes funksionale të këtyre dhomave, kështu që stallat e kafshëve ishin në nivelet më të cekëta, për të parandaluar përhapjen e aromave të pakëndshme dhe dhomat e përgatitjes së ushqimit në nivelin më të thellë, në mënyrë që tymi të mos largonte vendndodhjen sekrete. Ata furnizoheshin me ujë nga lumi nëntokësor që rrjedh nën qytet, përmes puseve, pa u lidhur me ujërat sipërfaqësore që mund të helmoheshin nga armiku.
Ventilimi është i zgjidhur edhe sot me një sistem ajrimi me 52 hapje dhe një rrjet kanalesh për shpërndarjen e ajrit të pastër. Vendi ka qenë i hapur për turistët që nga viti 1965 dhe megjithëse vetëm disa nivele të para janë të çasshme përmes tuneleve shumë të ngushta, ai ofron një përvojë të jashtëzakonshme të jetës nëntokësore që njerëzit kanë udhëhequr atje për shekuj, në luftën e tyre për mbijetesë.
![](https://gazetainfokus.com/wp-content/uploads/2024/06/SDG-Universum-Impact-Rankings-.jpg)
Të tjera
-
‘Eskavatori’ lë pa ujë disa fshatra në Vushtrri, dëmtuan një gyp gjatë punimeve në autostradë
Kompania e kontraktuar për shtrimin e autostradës Prishtinë-Mitrovicë për...
-
Fundjavë me fluks në Morinë, kosovarët për pushime në Shqipëri edhe në shtator
Edhe mëngjesi i kësaj të shtune ka nisur me fluks qytetarësh e mjetesh nga Ko...
-
Analistët: Veprimet e fundit të Serbisë në raport me Kosovën, përpjekje për destabilizim të Ballkanit
Veprimet e vazhdueshme të Serbisë në raport me Kosovën, sikurse edhe akti i f...
-
Djali i Adem Jasharit, Luli shtrihet në Kardiologji, Lladrovci: S’besoj që ta lë shenjë ty kjo
Kryetari i komunës së Drenasit, Ramiz Lladrovci, ka bërë të ditur se Lulzim J...
-
Vogëlushi i afrohet Kurtit për selfie, pasi e kryen ia vë gishtin në gjoks: Kryeministër ishte kënaqësi, çele Urën e Ibrit
Në ceremoninë e vendosjes së shtatores së presidentit historik, Ibrahim R...
-
Tre të vdẹkur sot në plazhet e Shqipërisë, dy prej tyre kosovarë
Rreth orës 14;50, në lagjen 13 në Durrës, 67-vjeçarja me iniciale A. Gj., ban...
-
Osmani: Strukturat ilegale në veri mbajnë peng integrimin e komunitetit serb
Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani ka pritur në takim të Ngarkuarën me Punë ...
-
Bulliqi i kundërpërgjigjet Hysenit të LDK-së: Je një mjeran politik
Kryetari i Komunës së Podujevës, Shpejtim Bulliqi, i është kundërpërgjigjur a...
-
Qendra për menaxhim kufitar del me njoftim pas hapjes së pikave kufitare
Qendra për menaxhim kombëtar ka njoftuar se janë hapur për qarkullim pikat ku...
-
Selmanaj i drejtohet Osmanit e Gërvallës: Ju guxuat të shanit LDK’në, por nuk guxuat të bëni zë kur Kurti ua shuajti partinë
Pas pranisë së kryeministrit Albin Kurti në inagurimin e shtatores së ish...
-
Sveçla: Serbia në panik, “shkolla ruse” për destabilizim të Kosovës e rajonit po dështon
Ministri i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, ka thënë se Serbisë është ...
-
Tahiri pas inaugurimit të shtatores së Ibrahim Rugovës: Lideri që nuk u lëkund, duke mbetur i përkushtuar ndaj një Kosove të lirë
Deputeti i AAK’së, Besnik Tahiri në rastin e ceremonisë së vendosjes së s...