Zbulimi i frikshëm i shkencëtarëve! Librat e vjetër përmbajnë toksina që shkaktojnë vdekje. Ndikon në helmim, fertilitet dhe…
![](https://gazetainfokus.com/wp-content/uploads/2024/08/wqqt_sd-852x460.webp)
Autori: Gazeta inFokus
12:45 | 21 August 2024
Shkencëtarët kanë lëshuar një paralajmërim për librat antikë që përmbajnë substanca toksike. Librat që datojnë më shumë se 100 vjet më parë janë zbuluar se kanë ngjyra helmuese.
Ato përfshijnë plumbin dhe kromin deri në gjashtë herë mbi nivelet e pranueshme ligjore, sipas hulumtimeve të reja.
Njerëzve u është kërkuar që të shmangin plotësisht çdo libër me ngjyra të ndezura, të lidhura me rroba nga epoka viktoriane.
Bojërat që krijojnë kopertina të guximshme mund të paraqesin rreziqe serioze shëndetësore për lexuesit, koleksionistët dhe bibliotekarët, thonë shkencëtarët. Nivelet e larta të ekspozimit ndaj plumbit mund të shkaktojnë dëmtim të trurit dhe sistemit nervor, duke çuar në koma dhe madje edhe vdekje.
Një sërë librash tani janë hequr nga raftet e bibliotekave, ndërsa të tjerët që datojnë në shekullin e 19-të, të cilët ende nuk janë testuar, janë mbyllur në qese plastike me zinxhir për t’u përdorur dhe ruajtur.
“Këta libra të vjetër me ngjyra toksike mund të jenë në universitete, biblioteka publike dhe koleksione private,” tha bashkëautorja e kërkimit Abigail Hoermann, nga Universiteti Lipscomb në Nashville.
Ekipi përdori tre teknika – duke përfshirë një që nuk është aplikuar më parë në libra – për të vlerësuar ngjyrat e rrezikshme në koleksionin e librave të universitetit dhe zbuloi se disa vëllime mund të jenë të pasigurta për t’u trajtuar.
Përqendrimet e metaleve në disa nga kopertinat e librave u zbuluan se ishin mbi kufijtë e pranueshëm ligjorë për ekspozimin kronik.
Në kampionin e tretur nga mbulesa më e kontaminuar, përqendrimi i plumbit ishte më shumë se dyfishi i kufirit të Qendrave për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), ndërsa përqendrimi i kromit ishte pothuajse gjashtë herë më i lartë.
Ekspozimi kronik ndaj plumbit ose kromit të thithur mund të çojë në probleme shëndetësore, duke përfshirë kancerin, dëmtimin e mushkërive ose çështjet e fertilitetit. Librat e konfirmuar se përmbajnë ngjyra të rrezikshme gjithashtu u mbyllën në thasë dhe u hoqën nga qarkullimi publik. Studiuesit prezantuan gjetjet e tyre në një takim të Shoqatës Amerikane Kimike (ACS) në Denver, Kolorado.
![](https://gazetainfokus.com/wp-content/uploads/2024/07/Prince-Comodita.jpg)
Të tjera
-
Konjufca falënderon Luksemburgun për mbështetjen dhënë Kosovës
Kryetari i Kuvendit, Glauk Konjufca, takon Kreun e Misionit të Ambasadës së D...
-
Presidenti izraelit në Shqipëri, Begaj njofton se me të foli edhe për Kosovën
Presidenti i Izraelit, Isaac Herzog ka arritur në Shqipëri. Ai është pritu...
-
Rizvanolli e Shala përplasen për Trepçën
Ministrja e Ekonomisë, Artane Rizvanolli, dhe deputeti i Partisë Demokratike ...
-
BE mirëpret aktakuzën për Banjskën: Gjykata duhet të vendos për fajtorët
Ditën e djeshme, Prokuroria Speciale e Kosovës ka ngritur aktakuzë ndaj 45 pe...
-
Mbi 2 mijë e 400 tiketa trafiku të shqiptuara gjatë 24 orëve të fundit
Gjatë 24 orëve të fundit, Policia e Kosovës njofton se ka shqiptuar 2 mijë e ...
-
Tabloidet serbe shkruajnë se Vuçiq nesër do të shpallë okupimin e Kosovës
Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, nesër do t’i drejtohet publikut atje ...
-
Thellohet bilanci i viktimave nga tajfuni në Vietnam, shënohen afër 200 të vdekur
Gati 200 njerëz kanë vdekur në Vietnam si pasojë e tajfunit Yagi dhe më shumë...
-
Osmani udhëton për në Gjermani, e nominuar për një çmim në forumin M100 Sanssouci Colloquium
Presidentja e vendit, Vjosa Osmani, ka udhëtuar për në Gjermani për ta pranua...
-
Ilir Bytytçi zgjidhet anëtar i Bordit të RTK-së
Me rekomandimin e Komisionit ‘Ad-Hoc’, deputetët e Kuvendit të Kosovës kanë v...
-
Mbyllet stadiumi “Fadil Vokrri” për 25 ditë, reagon FC Prishtina: Nuk është shqetësuese
U investuan 1.3 milionë euro për të zgjidhur problemin e fushës në stadiumin ...
-
Sekuestrohet arma që një person në Skënderaj e publikoi në rrjetet sociale
Policia në Skenderaj ka sekuestruar një armë që ishte postuar në rrjetet soci...
-
Vuçiqi e tregon nesër “72 orëshin për Kosovën”
Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, nesër në orën 18:00 do ta ketë një ad...