Si u formua NATO? Dhe kush ishin të parët që iu bashkuan? (FOTO)
![](https://gazetainfokus.com/wp-content/uploads/2024/04/637028-si-u-formua-nato-dhe-kush-ishin-te-paret-qe-iu-bashkuan-foto-2048x13271-1-852x460.jpg)
Autori: Gazeta inFokus
18:46 | 03 April 2024
Kjo javë shënon 75 vjetorin e aleancës më të madhe ushtarake në kohë paqeje në botë.
Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut, e njohur si NATO, u formua më 4 prill 1949.
Në atë kohë ishte një aleancë e 12 vendeve. Tani ajo është zgjeruar në 32, me Suedinë duke u bërë anëtarja më e fundit e saj.
![Flamuri i NATO-s dhe Suedisë në bazë në Stokholm. Foto: Reuters](https://klankosova.tv/wp-content/uploads/2024/04/Flamuri-i-NATO-s-dhe-Suedise-ne-baze-ne-Stokholm.-Foto-Reuters.jpeg)
Pas Luftës së Dytë Botërore, vendet evropiane po luftonin për të rindërtuar ekonomitë e tyre dhe ishin të shqetësuar për sigurinë e tyre.
Kishte gjithashtu frikë në rritje nga ekspansionizmi sovjetik. Udhëheqësi sovjetik Joseph Stalin kishte instaluar udhëheqjen e tij dhe qeveritë komuniste në shumicën e vendeve të Evropës Lindore deri në vitin 1949.
![Joseph Stalin. Foto: AP](https://klankosova.tv/wp-content/uploads/2024/04/Joseph-Stalin.-Foto-AP.jpeg)
Kjo i la vendet më të vogla në Evropë më të prekshme ndaj ndikimeve dhe sulmeve sovjetike.
ShBA-ja, që deri atëherë ia kishte kthyer shpinën politikës së saj tradicionale të izolimit diplomatik – u shqetësua se kjo mund të çonte në shndërrimin e komunizmit në forcën dominuese në mbarë botën.
Shtetet po ofronin ndihmë nëpërmjet Planit Marshall për të ndihmuar stabilizimin ekonomik të Evropës, por vendet evropiane ende dëshironin më shumë besim në sigurinë e tyre.
Zyrtarët amerikanë kishin frikë se vendet e Evropës Perëndimore mund të përballeshin me shqetësimet e tyre të sigurisë duke negociuar me sovjetikët.
Nevoja për një organizim mbrojtës u theksua veçanërisht nga Bllokada e Berlinit e vitit 1948.
Kjo ishte një përpjekje e Bashkimit Sovjetik për të kufizuar aftësinë e ShBA-së, Britanisë së Madhe dhe Francës për të udhëtuar në sektorët e tyre të qytetit të Berlinit, i cili në atë kohë ndodhej brenda Gjermanisë Lindore të pushtuar nga Rusia.
Sovjetikët bllokuan të gjithë qasjen hekurudhore, rrugore dhe kanale në zonat perëndimore të Berlinit, duke lënë 2.5 milionë njerëz pa qasje në ushqim, ilaçe, karburant, energji elektrike dhe mallra të tjera bazë.
Fuqitë perëndimore u detyruan të transportonin furnizime me avion në Berlinin Perëndimor për gati një vit.
Administrata e presidentit amerikan Harry Truman vendosi që një aleancë ushtarake evropiano-amerikane do të rriste sigurinë në Evropën Perëndimore.
Kjo do të thotë se ShBA mund të vendosë armë në shtetet anëtare, duke e bërë më të lehtë shmangien e çdo sulmi të mundshëm.
Pas shumë diskutimeve dhe debateve, Traktati i Atlantikut të Veriut u nënshkrua në vitin 1949.
![SHBA duke e nënshkruar traktatin më 1949. Foto: AP](https://klankosova.tv/wp-content/uploads/2024/04/SHBA-duke-e-nenshkruar-traktatin-me-1949.-Foto-AP.jpeg)
Shtetet e Bashkuara, Kanadaja, Belgjika, Danimarka, Franca, Islanda, Italia, Luksemburgu, Holanda, Norvegjia, Portugalia dhe Britania e Madhe ishin nënshkruesit fillestarë.
Ata ranë dakord të konsultoheshin me njëri-tjetrin për kërcënimet dhe çështjet e mbrojtjes, dhe më e rëndësishmja ranë dakord që çdo sulm i armatosur kundër një anëtari “do të konsiderohet një sulm kundër të gjithëve”.
Pas një sulmi të tillë, çdo aleat do të ndërmarrë “veprime të tilla që e sheh të nevojshme, duke përfshirë përdorimin e forcës së armatosur”.
![Tanku francez gjatë një manovre të NATO-s në vitet 1950](https://klankosova.tv/wp-content/uploads/2024/04/Tanku-francez-gjate-nje-manovre-te-NATO-s-ne-vitet-1950.jpeg)
NATO ka thënë se është vetëm pjesërisht e vërtetë se ajo u formua në përgjigje të kërcënimit nga Bashkimi Sovjetik.
“Në fakt, krijimi i aleancës ishte pjesë e një përpjekjeje më të gjerë për t’i shërbyer tre qëllimeve: frenimi i ekspansionizmit sovjetik, ndalimi i ringjalljes së militarizmit nacionalist në Evropë përmes një pranie të fortë të Amerikës së Veriut në kontinent dhe inkurajimi i integrimit politik evropian”, thuhet në deklaratë.
![](https://gazetainfokus.com/wp-content/uploads/2024/08/VKD01249-scaled.jpg)
Të tjera
-
‘Eskavatori’ lë pa ujë disa fshatra në Vushtrri, dëmtuan një gyp gjatë punimeve në autostradë
Kompania e kontraktuar për shtrimin e autostradës Prishtinë-Mitrovicë për...
-
Fundjavë me fluks në Morinë, kosovarët për pushime në Shqipëri edhe në shtator
Edhe mëngjesi i kësaj të shtune ka nisur me fluks qytetarësh e mjetesh nga Ko...
-
Analistët: Veprimet e fundit të Serbisë në raport me Kosovën, përpjekje për destabilizim të Ballkanit
Veprimet e vazhdueshme të Serbisë në raport me Kosovën, sikurse edhe akti i f...
-
Djali i Adem Jasharit, Luli shtrihet në Kardiologji, Lladrovci: S’besoj që ta lë shenjë ty kjo
Kryetari i komunës së Drenasit, Ramiz Lladrovci, ka bërë të ditur se Lulzim J...
-
Vogëlushi i afrohet Kurtit për selfie, pasi e kryen ia vë gishtin në gjoks: Kryeministër ishte kënaqësi, çele Urën e Ibrit
Në ceremoninë e vendosjes së shtatores së presidentit historik, Ibrahim R...
-
Tre të vdẹkur sot në plazhet e Shqipërisë, dy prej tyre kosovarë
Rreth orës 14;50, në lagjen 13 në Durrës, 67-vjeçarja me iniciale A. Gj., ban...
-
Osmani: Strukturat ilegale në veri mbajnë peng integrimin e komunitetit serb
Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani ka pritur në takim të Ngarkuarën me Punë ...
-
Bulliqi i kundërpërgjigjet Hysenit të LDK-së: Je një mjeran politik
Kryetari i Komunës së Podujevës, Shpejtim Bulliqi, i është kundërpërgjigjur a...
-
Qendra për menaxhim kufitar del me njoftim pas hapjes së pikave kufitare
Qendra për menaxhim kombëtar ka njoftuar se janë hapur për qarkullim pikat ku...
-
Selmanaj i drejtohet Osmanit e Gërvallës: Ju guxuat të shanit LDK’në, por nuk guxuat të bëni zë kur Kurti ua shuajti partinë
Pas pranisë së kryeministrit Albin Kurti në inagurimin e shtatores së ish...
-
Sveçla: Serbia në panik, “shkolla ruse” për destabilizim të Kosovës e rajonit po dështon
Ministri i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, ka thënë se Serbisë është ...
-
Tahiri pas inaugurimit të shtatores së Ibrahim Rugovës: Lideri që nuk u lëkund, duke mbetur i përkushtuar ndaj një Kosove të lirë
Deputeti i AAK’së, Besnik Tahiri në rastin e ceremonisë së vendosjes së s...