Fokus

Publikohet opinioni i Komisionit të Venecias, demantohet ministrja Albulena Haxhiu

Autori: Islam Morina 10:30 | 14 December 2021

Komisioni i Venecias ka publikuar sot konkluzionet lidhur me draft-amendamentet e qeverisë për Projektligjin për Këshillin Prokurorial të Kosovës.

Ashtu siç kishte raportuar Gazeta Infokus, rekomandimet e Komisionit të Venecias janë tregues i qartë i tendencës së qeverisë për të vënë kontroll mbi Këshillin Prokurorial të Kosovës.

Ministrja e Drejtësisë kishte reaguar lidhur me shkrimet Infokusit për rekomandimet e Komisionit, duke i quajtur të pavërteta, por që publikimi i sotëm i tyre vërteton saktësinë e raportimit të Gazetës Infokus.

Konkluzionet e Komisionit të Venecias:

“Elementi qendror i reformës – përkatësisht ekuilibri i ri mes anëtarëve prokurorë dhe jo prokurorë në KPK – nuk është në kundërshtim me standardet evropiane. Prokurorët e zgjedhur prej kolegëve të tyre përfaqësojnë një pjesë thelbësore të këtij organi (tre anëtarë nga shtatë)”, thuhet në konkluzionet e Komisionit të Venecias.

Megjithatë, reforma nuk duhet të çojë në nënshtrimin e KPK-së nga shumica qeverisëse. Projekt-amendamentet propozojnë që të gjithë anëtarët porotë të zgjidhen me shumicë të thjeshtë në Kuvend. Ky propozim rrit rrezikun e ndikimit të padrejtë politik mbi KPK-në dhe duhet të jetë i tillë rishqyrtohet: zgjedhja me shumicë të thjeshtë duhet të zëvendësohet me një sistem proporcional të zgjedhjeve, ose emërimi i disa anëtarëve porotë nga institucionet e jashtme të pavarura ose shoqëria civile. Kjo është e nevojshme për të siguruar që komponenti bazë i KPK-së të jetë mjaftueshëm pluralist, në mënyrë që të anëtarët e emëruar me votat e shumicës qeverisëse nuk mund të qeverisin të vetëm;

Prokurori i Përgjithshëm duhet të mbetet anëtar “ex officio” i KPK-së (me një rregullimin përkatës të përbërjes së KPK-së, nëse është e nevojshme); ligji duhet të përcaktojë më qartë sferat përkatëse të kompetencës së PP dhe të KPK-së;

Edhe procedura e parazgjedhjes së anëtarëve porotë nga një komision parlamentar është komplekse dhe, në të njëjtën kohë, e paqartë. Kjo i hap dyert manipulimeve. Komisioni i Venecias rekomandon që kjo procedurë t’i nënshtrohet një rishikimi të thellë; autoritetet mund të konsiderojnë modele alternative që sigurojnë përbërjen pluraliste të KPK-së (si p.sh. sistemi proporcional i zgjedhjes së anëtarëve porotë);

Njëjtë edhe procedura e parazgjedhjes së anëtarëve të prokurorisë jep shumë pushtet në komisionin zgjedhor të KPK-së, ku dominojnë anëtarët jo prokurorë. Nëse është i nevojshëm një lloj organi filtrues, ai duhet të përbëhet nga prokurorët, ose të paktën shumicë prokurorësh;

Dispozitat kalimtare që parashikojnë përfundimin e parakohshëm të mandateve të të gjithë anëtarëve aktual të KPK-së, dhe duke lejuar KPK-në e ripërtërirë të funksionojë vetëm me anëtarë jo prokuror në përbërjen e saj, janë të rrezikshme për pavarësinë e prokurorisë dhe duhet të rishikohen. KPK-ja e re mund të fillojë të funksionojë vetëm kur të zgjidhen të gjithë anëtarët. Zëvendësimi i anëtarëve që janë aktualisht në detyrë, me anëtarë të rinj, mund të bëhet në raste të jashtëzakonshme dhe justifikohet vetëm nëse çon në një përmirësim të madh në sistemin aktual (në veçanti, depolitizimi). Nëse nuk është kështu, anëtarët aktualë – ose të paktën disa prej tyre, duhet të lejohen të vazhdojnë të shërbejnë në mandatet e tyre”, thuhet në rekomandimet e Komisionit të venecias.

Komisioni i Venecias ka thënë se ka marrë zotimet e Ministrisë së Drejtësisë që të rishikojë përbërjen e KPK-së dhe të braktisë idenë e bërjes së një KPK-je të re.

“Në parashtresat e tyre me shkrim, Ministria e Drejtësisë u zotua të rishikojë propozimin përbërjen e KPK-së dhe të braktisin idenë për bërjen ë një KPK-je të re pa prani të anëtarëve të prokurorisë.

Ministria gjithashtu ka planifikuar të rishikojë përshtatshmërinë e kritereve për kandidatët në KPK dhe procesin e përzgjedhjes së tyre, për të siguruar neutralitet politik të kandidatëve.

Më në fund, Ministria do të konsiderojë kufizimin e fushave përkatëse të kompetencave të PP-së dhe KPK-së më qartë, për të përjashtuar çdo mbivendosje, dhe ripërcaktimin e pozicionit të PP-së në KPK.

Komisioni i Venecias i mirëpret këto iniciativa dhe mbetet në dispozicion të autoriteteve të Kosovës për ndihmë të mëtutjeshme në kjo çështje”, përfundon opinioni i Komisionit të Venecias./Gazeta Infokus/

Të tjera