Lajme

Një “non-paper” tjetër që s’do ta kënaqë askënd dhe do i frenojë të gjithë

Autori: Gazeta inFokus 13:01 | 01 May 2021

Normalizimi i marrëdhënieve midis Prishtinës dhe Beogradit përqendruar në njohjen reciproke mes këtyre dy vendeve dhe reforma kushtetuese për të krijuar një shtet më funksional në Bosnjë dhe Hercegovinë.

Këto janë dy pikat kryesore që janë shkruar në një “non-paper” të ri për zgjidhjen përfundimtare për Ballkanin Perëndimor nga profesori në shkollën për studimet e avancuara ndërkombëtare në Uashington, Daniel Server, të publikuar në ‘Peacefare’, të titulluar ‘non-paper” që nuk do ta kënaq askënd dhe do t’i frenojë të gjithë.

1 Maji – historia dhe domethënia e saj

Server ka kërkuar angazhim nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Britania e Madhe që përgjatë këtij viti t’i bëhet presion vendeve të cilat nuk e kanë njohur ende Kosovën, që ta njohin pavarësinë e saj dhe të liberalizohen vizat për qytetarët e saj.

Profesori amerikan ka kërkuar që Kosova t’i sigurojë më shumë të drejta popullit serb dhe Kishës Ortodokse serbe.

Ndërkaq, Server e ka kundërshtuar idenë për bashkimin e Kosovës me Shqipërinë duke e quajtur “ide shkatërrimtare”.

“Bashkimi me Shqipërinë nuk është thjesht një ide e keqe, por shkatërrimtare”, ka thënë ai.

Ai ka kërkuar që Kosova dhe Serbia të vazhdojnë dialogun, derisa ka thënë se dialogu për këto vite nuk ka bërë asnjë përparim.

“Dialogu i sponsorizuar nga BE duhet të vazhdojë sapo të jenë të gatshme të dy kryeqytetet, por vetëm nëse të dy shtetet janë të përgatitur të mbështesin reciprokisht në vend që të minojnë njëri-tjetrin në çdo hap, siç bëjnë sot”.

“Dialogu ekzistues i sponsorizuar nga BE midis Beogradit dhe Prishtinës nuk ka bërë praktikisht asnjë përparim për tetë vjet, gjatë katër prej të cilave ai u shpërqendrua nga ndarjet e dukshme midis Uashingtonit dhe Brukselit. Nuk ka nevojë të nxitojmë për ta ringjallur atë. Presidenti Vuçiç e ka bërë të qartë se ai nuk do ta njohë Kosovën si një shtet të pavarur dhe sovran para zgjedhjeve të ardhshme presidenciale serbe në pranverën e vitit 2022”.

Por, sipas tij “në Serbi, ky vit duhet të përfshijë diskutime shumë më serioze sesa ka ndodhur deri më tani se si dhe pse sovraniteti mbi Kosovën u humb nën Millosheviçin dhe pse nuk mund të rikthehet tani”.

Server shtoi se Serbia do të duhet të pajtohet me anëtarësimin e Kosovës në Kombet e Bashkuara dhe të vendosë marrëdhënie zyrtare diplomatike.

“Asgjë më pak nuk duhet të jetë e pranueshme për ShBA-të, BE-në dhe MB-në”.

Analisti amerikan ka folur edhe për funksionimin e shtetit të Bosnja Hercegovinës, teksa ka thënë se ky duhet patjetër ta ndërrojë kushtetutën për t’u bërë shtet funksional.

“Nuk ka shpresë për ta bërë Bosnjën një shtet më funksional pa ndryshime kushtetuese për të dobësuar nëse nuk eliminon mbytjen në qeverisjen e partive të përcaktuara etnikisht, të dhëna atyre në Dejton. Rruga përpara tregohet në vendimin Sejdic-Finci të Dhomës Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe vendimet e tjera të gjykatës”.

“Të gjithë individët duhet të kenë të drejtë për çdo pozitë në shtet pa marrë parasysh etninë, dhe të gjithë qytetarët duhet të jenë në gjendje të votojnë për kë të duan pavarësisht nga përkatësia etnike. Marrëveshjet për ndarjen e pushtetit që sigurojnë mbajtjen e partive politike të përcaktuara etnikisht duhet të eliminohen, së bashku me nivelet e panevojshme dhe të rënda të qeverisjes që ekzistojnë kryesisht për t’u siguruar atyre partive politike patronazh dhe mundësi për korrupsion”.

Por, për të ndodh ky ndryshim në Bosnje, sipas Server duhet edhe përkrahje e SHBA-së dhe Bashkimit Evropian.

“Mbështetja e tyre duhet të vijë jo vetëm në formën e “karotave” por edhe në gatishmërinë për të ndërprerë ndihmën financiare dhe politike, për të sanksionuar dhe ndjekur penalisht individët, dhe për të përmendur dhe turpëruar ata që po parandalojnë reformat e nevojshme kushtetuese”.

“Ndërkombëtarët duhet gjithashtu të jenë të përgatitur të mbështesin një përpjekje të gjerë popullore për të diskutuar dhe propozuar reforma kushtetuese bazuar në parimet e mësipërme dhe për të kundërshtuar ndërhyrjet anti-demokratike nga fqinjët, qeveritë joliberale të BE-së dhe fuqitë autoritare”.

Në “non-paper-in” e tij, Server ka kërkuar që mos të ketë pengesa për tregti në Ballkanin Perëndimor mes shteteve.

Ai theksoi se “një treg i vetëm rajonal do të përmirësojë konkurrencën, do të rrisë të ardhurat dhe do të rrisë ndërvarësinë e ndërsjellë ndërsa pret kushtet e përmirësuara për zgjerimin e BE-së”, potencoi Server. /Albanianpost/

Të tjera