Lajme

Greqia drejt njohjes së Kosovës? Kur pritet ta bëjë këtë

Autori: Gazeta inFokus 12:30 | 27 September 2021

Analisti grek Vassilis Nedos, përmes një shkrimi, ka lënë të kuptohet se Greqia tashmë është drejt njohjes së Kosovës si shtet i pavarur.

Kështu thuhet mes tjerash në këtë tekst, tek i cili autori ka përmbledhur të gjitha ngjarjet dhe vizitat mes Greqisë e Kosovës, të cilat në fund sipas tij do të përmbyllen me njohje nga ana e Athinës.

“Një zhvillim i rëndësishëm është intensifikimi i kontakteve tona bilaterale politike të nivelit të lartë me Kosovën. Kanë kaluar më shumë se 16 vjet (3 mars 2005) që kur ish -kryeministri Kostas Karamanlis bëri një vizitë të madhe në Kosovë. Ishte vizita e parë dhe fatkeqësisht e fundit e Kryeministrit të Greqisë në një shtet të pavarur – të cilin Greqia nuk e ka njohur – e cila është rreth dy orë larg nga stacioni kufitar i Evzoni. Ministri i Punëve të Jashtme, z. Dendias, filloi një dialog të nivelit të lartë midis Greqisë dhe Republikës së Kosovës. Në fund të rrugës ndoshta do të ketë njohje. Një zhvillim i tillë, i cili do ta afronte Greqinë me faktorin shqiptar, pa dyshim që do të trondiste primatin e Turqisë. Përmes marrëdhënieve ekskluzive të varura me politikanë të veçantë, ajo ka përqafuar fjalë për fjalë Kosovën”, thuhet në këtë shkrim.

“Një deklaratë zyrtare politike e njohjes së Republikës së Kosovës, në aspektin diplomatik, mund të jetë një mundësi e humbur për të siguruar shkëmbime thelbësore dypalëshe. Përtej bekimeve reciproke të pakuptimta të miqve dhe aleatëve. Qasja ime e shprehur publikisht për disa vjet është: sapo të merret vendimi politik për fillimin e procesit të nënshkrimit të një teksti dypalësh ligjërisht detyrues, përkatësisht një Traktati të Miqësisë dhe Bashkëpunimit me Kosovën, i cili më pas do të ratifikohet në dy parlamentet. Prandaj duhet të marrë mbështetje më të gjerë brenda dhe jashtë Parlamentit Grek. Përmes këtij procesi ligjor të njohjes dhe Paktit reciprokisht të dobishëm me Kosovën, unë besoj se Greqia i siguron më mirë interesat e saj si në planin dypalësh ashtu edhe në atë rajonal, kryesisht në çështjet që na interesojnë, na shqetësojnë dhe na shqetësojnë. Artikuj të veçantë do të trajtojnë propagandën armiqësore, shpengimin, etj. Procedurat e brendshme të ratifikimit të Paktit në Greqi dhe njohja eksplicite e Republikës së Kosovës do të përfundojnë pas përfundimit të procesit të brendshëm të ratifikimit në Kosovë”, vazhdon më tej shkrimi.

Ai përmend edhe shkëmbimin e territoreve.

“Mbi të gjitha, megjithatë, është e përshtatshme që të përfshihet në këtë tekst një referencë e qartë për angazhimin e Prishtinës për të përjashtuar ndryshimin e kufirit (Kosovë) dhe “bashkimin e saj me çdo shtet fqinj ose pjesë të tij” në përputhje me nenin 1 (paragrafët 1 dhe 3 ) të Kushtetutës së tij .. Kjo dispozitë – një element themelor i pavarësisë së saj të kushtëzuar – ka të bëjë sot me përjashtimin e shkëmbimit të territoreve dhe ndryshimin e kufijve me Serbinë, dhe nesër përjashtimin e bashkimit të Kosovës me Shqipërinë. Prandaj njohja kombinohet me kushtin themelor për rajonin më të gjerë të përjashtimit të një ndryshimi të ri të kufirit, ndarjes dhe shkëmbimit të territoreve (me Serbinë) dhe një bashkimi të mundshëm të ardhshëm (me Shqipërinë). Presidenti serb Aleksandar Vuçiq dhe ish -kryeministri i Kosovës Hashim Thaçi, me mbështetjen e kryeministrit shqiptar Edi Rama, kanë punuar së bashku – me sa duket nga një pikënisje e ndryshme, por me interesa konvergjente – për një Ballkan të ri të rrezikshëm, por të rrezikshëm dhe në shkëmbimin e detyruar të popullsisë”, shkruan analisti.

Por, sa ka mundësi që Greqia ta njohë Kosovën? Hajrullah Tërnava në një prononcim për “Bota sot”, ka deklaruar se situatat politike në Evropë, me politikanët që po zhvillohen, janë mbresëlënëse.

Sipas Tërnavës, Greqia me aktivitetet e saj dhe me vizitat në Kosovë, po jep sinjal se do të ndodhë njohja reciproke, gjë që me njohjen e saj do të arrihet edhe efekti domino, pra që edhe shtetet e tjera ta njohin Kosovën.

“Situata politike tani e krijuar në Evropë, me politikat sikur që po zhvillohen, tani janë mbresëlënëse, sepse ka simptomë-shenja se BE do të demokratizohet dhe në të ardhmen e afërt edhe shtetet e Ballkanit që janë jashtë BE-së, si të tilla që tani e një kohë të gjatë kanë mbetur të izoluara, e sidomos Kosova që ende nuk e ka as liberalizimin e vizave, e që konsiderohet si vendi më i izoluar tani në Evropë. Greqia që një kohë të konsiderueshme me aktivitetet e saj dhe me përafrimin dhe vizitat e shpeshta që i kanë bërë Kosovës, mund të thuhet se i ka dhënë sinjalet optimiste se do të ndodhin njohjet reciproke mes vete, e që kjo do të ishte nje e arritur e lartë, sepse Greqia është njëra ndër ato pesë (5) shtete të BE që nuk e kanë njohur Kosovën dhe me njohjen e saj mund të arrihet efekti domino që tani edhe tjerat katër (4) shtete të BE, ta njohin pavarësinë e Kosovës”, ka potencuar ai.

Tutje, ai ka shtuar se kjo njohje do të ndodhë, andaj edhe deklarata e Nedos e ka kuptimin se ai qenka në rrjedha të zhvillimeve diplomatike, që lë për të kuptuar se së shpejti do të ndodhë njohja.

“Dhe kjo njohje e shpejtë që do të ndodhë, Kosovës i hapen dyert e BE-së që i pati të mbyllura tash e një kohë të gjatë, prandaj analisti grek Vasilis Nedos kur deklarohet se Greqia mund ta njeh pavarësinë e Kosovës, nënkuptohet se ai qenka në rrjedha të zhvillimeve diplomatike, e që ato vizita të shpeshta që janë bërë vitin e fundit nga ana e Greqisë dhe Kosovës, edhe neve na japin të nënkuptojmë se së shpejti duhet të ndodhë përmbyllja e njohjes reciproke mes dy shteteve, e që për këtë njohje nënkuptohet se kontribut të madh kanë shtetet mike sikur që janë SHBA dhe BE, por edhe vetë Greqia e cila në historikun jo të lartë jemi kombëtarisht shumë të përafërt, prandaj premtimet që Athina ta bëjë përmbylljen me njohjen e pavarësisë të Kosovës mund të jetë reale”, shtoi ai.

Më tej, ai theksoi se për vizitat që Greqia i ka bërë në Kosovë, shpesh ka nxitur reagime nga Serbia, gjë e cila nuk i shkonte për shtati.

Tërnava ka vlerësuar se tani edhe me vendosjen e reciprocitetit, Serbia duhet të ndryshojë qëndrimin e saj ndaj Kosovës, sepse pa pajtim me Kosovën, nuk ka anëtarësim në BE.

“Për këto aktivitete dhe vizita të bëra nga ana e Greqisë Kosovës, shpeshherë ka pasur reagime edhe nga Serbia, e cila dihet se nuk i shkonte përshtati kjo ndodhi dhe bënte edhe kërcënime që mos të vjen deri te njohja nga ana e Athinës. Rrethanat politike që po ndodhin tani, e sidomos edhe veprimi reciprocitetit me tabela të veturave ndaj Serbisë e ka kuptimin e saj që edhe Serbia duhet ta ndryshojë qëndrimin e saj edhe ndaj Kosovës dhe të tjera shteteve të Ballkanit që është në konflikt me to, sepse pa një pajtim me Kosovën, sikur që iu është tërhequr vërejtja Serbisë, nga shtetet e BE e sidomos nga Gjermania, nuk ka anëtarësim në BE Serbia, prandaj ky reciprocitet me tabelat, tani Serbia duhet të vendosë se a do t’i përmbahet marrëveshjes së nënshkruar nga vetë Vuçiqi në vitin 2011 e që e ka pasur detyrë të jetësojë deri me 2016, që nuk ndodhi tani e nga atëherë”, ka thënë Tërnava.

Për fund, Tërnava deklaroi se Serbia tani e ka rastin ose ta ofrojë popullin e vetë, ose ta njohë Kosovën, ose të bëjë luftë, por ende i kanë të freskëta bombardimet e 1999 nga NATO, dhe që nga atëherë e deri tani, kufijtë e Kosovës i garanton KFOR dhe NATO.

Andaj, një sulm nga Serbia, do ta sjellë në pikëpyetje ekzistimin e Serbisë në të ardhmen.

“Prandaj, tani Serbia e ka rastin dhe shkakun, që popullatës së vete t’i ofroj ose ta njohin pavarësin e Kosovës, apo të bëjnë luftë me Kosovën. Por, të freskët e kanë vitin 1999 kur pësuan keq nga bombardimet e NATO-së, me rezoluten e OKB 1244, e cila edhe më tutje është në fuçi, dhe qysh nga atëherë e deri më tani, kufijtë e Kosovës i garanton KFOR dhe NATO, dhe një sulm i Serbisë ndaj Kosovës, do ta binte në pikëpyetje egzistimin e Serbisë si shtet për në të ardhmen, prandaj tani është shansi i mirë, që Serbia të marr qëndrim dhe të pajtohet me pavarësinë e Kosovës dhe të ndodhin njohjet reciproke mes dy shteteve, dhe tani i gjithë Ballkani të lëvizë së bashku drejt BE dhe të gjinden aty ku e kanë vendin e tyre, dhe njëherë e përgjithmonë në Evropë të zotëroj demokracia dhe liritë pakufij”, ka përfunduar Hajrullah Tërnava për “Bota sot”.

“Greqia e ka njohur Kosovën?”Ndërsa, analisti Leon Duhanaj, ka potencuar se kjo deklaratë është në përputhje me zhvillimet e marrëdhënieve bilaterale në mes dy shteteve dhe sipas tij, në njëfarë mënyre, Greqia e ka vënë njohjen sepse menjëherë e ka njohur dokumentacionin.

Ai ka shtuar se si arsye se pse nuk e ka njohur deri tani, është çështja e brendshme e tyre, si dhe rol për njohjen nga Greqia, luan edhe SHBA.

“Deklarata e analistit grek Vassilis Nedos, për mendimin tim është në përputhje me zhvillimet e marrëdhënieve bilaterale në mes të Kosovës dhe Greqisë. Në fakt, Greqia, në njëfarë mënyre de facto e ka vënë njohjen e Kosovës, pasi që menjëherë ka njohur dokumentacionin, përkatësisht pasaportat e Kosovës dhe ka zhvilluar marrëdhënie në nivelin me të lartë me Kosovën. Arsyeja pse gjer më tani nuk e ka njohur, është çështje e brendshme e tyre, por që zhvillimet besoj që po shkojnë në drejtimin e duhur. Një rol vendimtar në ketë drejtim, natyrisht që e luan SHBA, e cila përmes Greqisë e shtynë edhe projektin e gazit, të cilit jam i bindur plotësisht se do t’i paraprijë njohja zyrtare nga Greqia”, ka përfunduar Leon Duhanaj.

Të tjera