Estonia, apo “e-stonia”
Autori: Gazeta inFokus
10:42 | 12 October 2017
Estonia do të jetë i pari vend në botë, në gjendje të funksionojë edhe pa territor fizik. Teknologjia “Savvy Nation” do të krijojë ambasada dixhitale në të gjithë botën, me një “back up” për të gjitha të dhënat kritike.
Kjo ka si qëllim që ish-shteti sovjetik, të cilit shumë pak i mungon që të bëhet tërësisht një shoqëri dixhitale, të jetë më pak vulnerabël ndaj sulmeve kibernetike. Estonezët mund të votojnë, të kenë qasje te të dhënat e tyre shëndetësore dhe të paguajnë taksat “online”.
Qeveria thotë se 99 për qind e shërbimeve publike janë të qasshme në mënyrë elektronike, një pretendim ky që i ka dhënë shtetit të vogël baltik nofkën “e-stonia”.
Zyrtarët thonë tani se, e para Ambasadë dixhitale do të hapet në Luksemburg më 1 janar të vitit të ardhshëm. Ndërkohë, ka edhe nga ata që mendojnë se duke hedhur kaq shumë gjëra “online”, Estonia e bën veten shumë vulnerabël ndaj sulmeve, nga vende si Rusia.
Por, sipas ekspertëve të qeverisë, natyra e decentralizuar e ruajtjes së të dhënave do të thotë që ato janë të mbrojtura nga kërcënimet kibernetike. Përveç kësaj, ekziston edhe një plan mbështetës: nga 1 janari 2018 do të hapet një koncept i quajtur “Ambasada e të dhënave” në Luksemburg, e kjo do të mundësojë që të gjitha të dhënat kritike të mund të rikuperohen në ambasada të ndryshme të dhënash, që ligjërisht janë në territor estonez.
“Ne do të jemi i pari vend në botë që mund të ekzistojmë pa tokë fizike”, thonë ata, duke sqaruar se në rast të një incidenti, kur ndokush synon të sulmojë, ka baza të ndryshme të dhënash në të gjithë botën dhe ato mund të bëhen të qasshme duke mundësuar vijimin normal të funksioneve qeveritare, si mbledhja e taksave, votimi, vendimet qeveritare, etj.
Pas dekadash nën Bashkimin Sovjetik, Estonia u bë e pavarur në fillim të viteve ’90. Ajo zgjodhi të ishte një udhëheqëse në fushën e teknologjisë, e në vitin 2005 u bë i pari vend në botë që përdori votimin elektronik në shkallë kombëtare.
Estonia thotë se është goditur nga një sulm kibernetik nga Rusia në vitin 2007, sulm ky që bëri që 58 faqe interneti, përfshirë ato qeveritare, të dilnin “offline”. Një këshilltar i qeverisë për Teknologjinë e Informacionit thotë se, një nga detyrat më të rëndësishme të një vendi është që të garantojë vazhdimësi, si në nivel shtetëror, ashtu edhe në termat e shërbimeve publike.
“Shoqëria dixhitale dhe informative estoneze është aktualisht shumë e sofistikuar, sa që nuk është më e mundur të bëhet kthimi prapa tek epoka e letrave. Ndaj ne duhet të bëjmë maksimumin për të garantuar sigurinë kibernetike, përfshirë këtu ruajtjen e vazhdimësisë sonë dixhitale”.
Ai sqaron se ka baza të ruajtjes së të dhënave dhe rikuperimit të tyre në Estoni, por për të qenë të përgatitur për çdo mundësi, duhen baza të tilla edhe jashtë kufijve.

T� tjera
-
Pacolli takon drejtorin e ISA-së, diskutohen mundësitë e zhvillimit të energjisë diellore
Ministrja e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, Fitore Pacolli, ka zhvilluar...
-
Aksident i rëndë në autostradën në Prizren
Një aksident i rëndë raportohet të ketë ndodhur në autostradën në Prizren. ...
-
Sekretari amerikan i Transportit: Ruteri që mund ta ketë shkaktuar kaosin në hapësirën ajrore po analizohet nga FAA e FBI
Sekretari i Transportit, Sean Duffy, tha të dielën se Administrata Federale e...
-
SHSKUK: Katër punonjës janë suspenduar pas evidentimit të parregullsive në menaxhimin e barnave dhe materialit shpenzues
SHSKUK njofton se katër punonjës janë suspenduar pas “evidentimit të parregul...
-
Në mesin e të arrestuarve për dr*ogë edhe ish- Ministri Astrit Haraqija, avokati: U intervistua për kontrabandim të narkotikëve
Ish-ministri i Kosovës, Astrit Haraqija, është në mesin e personave të ndalua...
-
Qytetarët kundërshtojnë projektin për Fontanën në Ulpianë
Fontana është një nga “monumentet” ikonike të lagjes së Ulpianës në kryeqytet...
-
Banda shqiptare e vjedhjeve në banesa goditet nga policia, 4 të arrestuar në Francë
Katër shqiptarë janë dënuar me nga tre vite burg në Francë, pasi u shpallën f...
-
Gjermania zgjeron kompetencat e shërbimeve sekrete për t’u përballur me kërcënimet e huaja
Shërbimet e brendshme dhe të jashtme të inteligjencës në Gjermani do të kenë ...
-
Abonime të fshehta, reklama mashtruese: BE-ja vepron
Kurthe abonimesh, taktika mashtruese të shitjes, funksione që i nxisin përdor...
-
Policia godet grupin e organizuar të trafikimit me kokainë në Prishtinë, arrestohen gjashtë persona
Policia e Kosovës ka realizuar një operacion të koduar “Heshtja”, në kuadër t...
-
Osmani i reagon Haxhiut për Rugovën: Përpjekje për ta denigruar, gjatë 5 vjetëve liderë botërorë veç atë ma përmendën
Deputetia e Lidhjes Demokratike të Kosovës, Vjosa Osmani i ka quajtur “përpje...
-
Janina Ymeri: Qytetarët në komunat me shumicë shqiptare paguajnë deri në 22% më shtrenjtë rrymën sesa ata në veri
Deputetja e Lidhjes Demokratike të Kosovës, Janina Ymeri, ka ngritur shqetësi...

































