Më 11 gusht të vitti 1960 Çadi shpall pavarësinë . Është themeluar si shtet nga territoret koloniale franceze në Afrikë.

Pas pavarësisë, në shtetin e krijuar zotëronin konfliktet etnike të cilat për një kohë i errësoi intervenimi libian para paqes që dukej në horizont e cila u restaurua më 1990.

Si duket ndërhyrja e Libisë ka shkaktuar që në qeveri të vinin grupe politiko-ushtarake që luftonin për territoret e diskutueshme me Libinë. Duke shfrytëzuar interesat e konfliktit me Libinë, qeveria ja arriti që të krijonte një kushtetutë moderne dhe të mbajë zgjedhjet e lira të përgjithshme në vitin 1996 dhe 1997.

-Advertisement-

Sipas Wikipedias Çadi është një shtet pa dalje në det që ndodhet në pjesën qendrore-veriore të Afrikës. Çadi në veri kufizohet me Libinë, në lindje me Sudanin, në jug me Republikën e Afrikës Qendrore, në jug-perëndim me Kamerunin e Nigerinë dhe në veri-perëndim me Nigerin.

Republika e Çadit zë një sipërfaqe prej 1,284 milion kilometra katrorë në brendi të Afrikës Veriore. Kryeqytet i Çadit është N´Xhaaena (N´Djamena). Gjuhë zyrtare shtetërore janë frëngjishtja dhe arabishtja. Që nga 1996, sipas kushtetutës së miratuar është një republikë presidenciale. Shtrihet mbi fushë basenin e Çadit dhe zgjatet në veri deri në malet Tibesti (Saharë).

Popullsia kryesisht i takon racës së zezë, arabë dhe një popull i quajtur kanuri. Për nga përkatësia fetare dominojnë myslimanët me 50% pas të cilëve vinë ndjekësit e feve dhe zakoneve tradicionale afrikane me 20-25 %. Të krishterët përbëjnë diku 19 % të popullsisë.

Në jug mbillen disa bimë vendase dhe orizi për eksport, po ashtu dallohet edhe kultivimi i mëndafshit, kikirikëve dhe blegtoria e endacakëve. Peshkimi bëhet në liqenin e Çadit dhe në lumenjtë. Nuk ka ndonjë industri të mirëfilltë, partner më të rëndësishëm të tregtisë llogaritet të jenë Franca dhe Nigeria. Çadi ka një port ajrore ndërkombëtare në kryeqytet.

Gjatë vitit 1998 në pjesën veriore të Çadit shpërthyen dy rebelime të cilat në mënyrë sporadike sollën dy marrëveshjet e viteve 2002 dhe 2003, në mes të rebelëve dhe qeverisë. Edhe përkundër reformave fuqia vendoseshe duket se ka mbetur në duar të parisë veriore të kyçur në dallimet etnike.

Kushtetuta e Çadit siguron një degë të fortë ekzekutive të kryesuar nga një president i cili dominon sistemin politik. Presidenti emëron kryeministrin dhe kabinetin, dhe ushtron ndikim të konsiderueshëm në emërimin e gjyqtarëve, gjeneralëve, zyrtarëve lokalë dhe drejtuesit e firmave të shtetërore Çadi. Në rastet e kërcënimit të rëndë dhe të menjëhershëm, presidenti, në konsultim me Asamblenë Kombëtare, mund të shpallë gjendjen e jashtëzakonshme. Presidenti zgjidhet drejtpërdrejt me votim popullor për një mandat pesë-vjeçar. Në vitin 2005 kufijtë kushtetuese mandatit u hoqën.

Kjo heqje e lejon një president që të zgjidhet më shumë se dy herë. Shumica e këshilltarëve kryesorë të presidentit të tanishëm Déby janë anëtarë të grupit etnik Zaghaëa, megjithëse personalitete jugore dhe opozita janë të përfaqësuar në qeveri.

Çadi ndodhet në listën e shteteve të dështuara nga ana e Fondit për Paqe.

Ky shtet e ka njohur pavarësinë e Kosovës në vitin 2012.

Düsseldorf–Prishtinë, dy fluturime në ditë – rezervoni me PrishtinaTickets

Sponsoruar

-Advertisement-