Pse besojmë në lajme të rreme?
Autori: Gazeta inFokus
15:27 | 21 September 2019
Është e zakonshme të themi se jemi përmbytur me më shumë informacion sesa mund të trajtojmë.
Po ashtu është më pak e zakonshme të pranojmë se gjykimet tona mbështeten gjithashtu në informacione sekondare që nuk vijnë nga burime të jashtme dhe që ofron një nga mjetet e fuqishme me të cilat mund të përballemi me këtë përmbytje informacioni.
Ai burim është informacioni social, ose ajo që ne mendojmë se njerëzit tjerë mendojnë, shkruan autori britanik dhe komentues i kulturës digjitale, Tom Chatfield për BBC.
Konsideroni këtë skenar të thjeshtë. Ju jeni në një teatër të mbushur me njerëz dhe njerëzit përreth jush papritmas fillojnë të bëjnë panik dhe të kërkojnë një rrugëdalje. Çfarë do të bëni dhe pse?
Ndjesitë tuaja ju informojnë se njerëzit e tjerë po lëvizin furishëm. Sidoqoftë, vetëm kur i interpretoni këto informacione shoqërore zbuloni se çfarë është e nevojshme – njerëzit besojnë se diçka e keqe po ndodh, që do të thotë se ndoshta duhet të ikni edhe ju.
Ky është të paktën një interpretim i mundshëm. Ju mund të keni gabuar ose ata mund të jenë të gabuar. Mund të jetë një alarm i rremë ose pjesë e një shfaqjeje që është keqkuptuar.
Leximi i saktë i informacionit shoqëror është një aftësi themelore dhe një aftësi që shumica prej nesh i kushton një përpjekje të madhe praktikimit. Në të vërtetë, një nga magjepsjet më të mëdha të njerëzimit është të pyesim veten se çfarë po ndodh në kokën e dikujt tjetër, së bashku me përpjekjen për të ndikuar në të.
Kjo është shumë e njohur për ne deri më tani, por bollëku i informacionit në kulturën digjitale ka sjellë diçka të re në këtë ekuacion të lashtë psikologjik. Ajo ka marrë një nivel krejt të ri të besimit në informacionet sociale dhe një tërësi të re rreziqesh, ankthesh për gabime dhe manipulime.
Studiuesit danezë Vincent F. Hendricks dhe Pelle G. Hansen i kanë quajtur këto procese emrin “stuhi informacioni”, në kuptimin e një fluksi të papritur dhe tronditës të informacionit shoqëror, dhe propozojnë një alternativë intriguese për narracionin e budallallëkut njerëzor dhe racionalitetit që shpesh shoqërohet me lajme të rreme dhe ndarjet fisnore në internet.
Ata shkruajnë në librin e tyre ‘Infostorms’ se shumë vende digjitale që shkaktojnë ndarje janë në të vërtetë rezultat i vendimmarrjes krejtësisht racionale nga ata të përfshirë.
Siç thonë Hendricks dhe Hansen, “kur nuk kemi informata të mjaftueshme për të zgjidhur një problem të veçantë, ose kur ne nuk duam ose nuk kemi kohë për t’i përpunuar ato, është e arsyeshme të imitojmë të tjerët përmes provës shoqërore”.
Kur dimë shumë pak ose pak informacion, ka kuptim të përsosur të kontrollojmë besimet e dikujt tjetër si një tregues të asaj që po ndodh. Në fakt, ky është shpesh reagimi më i arsyeshëm, për sa kohë që ne kemi arsye të mirë për të besuar se të tjerët kanë qasje në informacione të sakta, dhe ndërsa ajo që ata mendojnë dhe ajo që ata në të vërtetë besojnë është e njëjtë.
Si të merremi me lajmet e rreme?
Në situata sociale në botë reale, konsensusi i rremë mund të eliminohet duke shpërndarë publikisht informacion të besueshëm të ri.
Rëndësia proporcionale e përgjigjeve të para për një pohim mund të zgjidhet me vëmendjen inxhinierike të burimeve, origjinalitetin dhe origjinalitetin, dhe prezantimi publik i një informacioni të saktë, nëse ka një burim të besueshëm, mund të prishë konsensusin e rremë.
Ndoshta më e rëndësishmja, mënyra në të cilën informacioni social depërton në internet mund të kuptohet në aspektin e reagimeve racionale ndaj pasigurisë sesa si një impuls iracional me të cilin mund të merremi vetëm me iracionalizëm të ri.
Sa më shumë ta kuptojmë zinxhirin e ngjarjeve që e kanë sjellë dikë në një këndvështrim të veçantë, aq më shumë do të kuptojmë se çfarë do të thoshte për të arritur pikëpamje të tjera ose, më e rëndësishmja, të mbjellim farat e angazhimit skeptik.

T� tjera
-
Kadetët e FSK-së diplomojnë në Gjermani, merr pjesë edhe Maqedonci në ceremoninë zyrtare
Ministri i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci ka marrë pjesë në ceremoninë e diplomimi...
-
I dhanë para hua me kamata joproporcionale, aktakuzë ndaj tre personave
Departamenti i Krimeve të Rënda në Prokurorinë Themelore në Prizren, ka ngrit...
-
Kërçeli i reagon Ramës: Nuk është faji i askujt që drejtorët po të intervistohen, një shportë e vogël mbeturinash për park është paguar 1,200 euro?!
Deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje, Ilir Kërçeli, i ka reaguar ashpër kryetarit...
-
“Era Mafi Energjetike!”, Ymeri: 27.6 milionë euro kosto e rrymës vetëm gjatë shtatorit
Deputetja e Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Janina Ymeri, ka reaguar li...
-
Gjendet 13-vjeçari i raportuar si i zhdukur ne Ferizaj
Drejtoria Rajonale e Policisë ka njoftuar se është gjetur 13-vjeçari I.Q, i c...
-
Rama nuk heq dorë nga dialogu me studentët, përsërit ftesën nga “Sofra e Gurtë”
Kryeministri Edi Rama ka përsëritur edhe një herë ftesën drejtuar studentëve ...
-
Parashikimi i motit për sot
Sot parashikohet mot kryesisht i vranët dhe me ndonjë reshje të izoluar në lo...
-
“Liria Ka Emër” thërret konferencë për media
Platforma qytetare “Liria Ka Emër” do të mbajë konferencë për media. Sipas...
-
10-vjetori i vde*kjes së Astrit Deharit, mbahet konferencë për media para Prokurorisë Speciale
Me rastin e 10-vjetorit të vdekjes së Astrit Deharit, të enjten, më 5 nëntor,...
-
Punime në rrjet, KEDS-i tregon ku do të ketë ndërprerje të rrymës sot
KEDS-i ka njoftuar se të premten më 08.05.2026, do të kryhen punime për sigur...
-
6 vjet nga arrestimi i çlirimtarëve, OVL UÇK-ja me aksion para zyrës së BE-së
Organizata e Veteranëve të Luftës së UÇK-së sot do të mbajë aksion para zyrës...
-
Presidentja pret sot në takim kryediplomatin zviceran, Ignazio Cassis
Presidentja e Republikës së Kosovës, Justina Shiroka Pula, pret në takim Mini...


































